براى مقايسه بين كلمات صدر المتألهين و فلاسفهء قبل از او بيشتر به ذكر تحقيقات شيخ الرئيس پرداختم ، چون همهء فلاسفهء اسلام غير از شيخ الاشراق و اتباع او تابع مكتب ابن سينا مىباشند . اين‌كه در موارد زياد به رد كلمات شيخ پرداخته‌ام ، نظرم اهانت به مقام شامخ شيخ فلاسفه اسلام ( قده ) نيست . ابن سينا بزرگترين مقام را در بين فلاسفه اسلام داراست ؛ بايد نسبت به كليه افاضل و دانشمندان خصوصا شيخ ، نهايت تعظيم و تكريم را قائل شد . ولى از بيان حق و واقع نبايد انسان خوددارى كند . انصافا صدر المتألهين در احياى كلمات حكماى بزرگ و همچنين در تأسيس و تحقيق قواعد مهم فلسفه ، نقش مهمى را بازى كرده است . اميدوارم كه در اثر همت دانشمندان ايران ، ملا صدرا به علما و افاضل جهان معرفى شود و افكار و عقايد فلسفى او مورد توجه واقع گردد . نظر به اين‌كه تأليف اين رساله با سرعت صورت گرفت و مطالب را با عجله تهيه و به همان قلم اول اكتفا كرده و براى چاپ به مطبعه مىدادم و فرصت مراجعهء بعدى را نداشتم ، شايد دچار اشتباهاتى شده باشم ، خصوصا آن‌كه كارى به اين مشكلى را با وقت بسيار كم و فقدان وسائل در اسرع اوقات انجام داده‌ام ، لذا از خوانندگان محترم استدعا دارم كه بر بنده منت گذاشته ، موارد اشتباهم را تذكر دهند . اين معنا در نزد اهل فن واضح است كه درك مباحث فلسفى ، آن هم مباحث مشكل و پيچيده و دقيق ، احاطهء تام به كلمات اهل فن و دقت كامل در مبانى دقيقه لازم دارد ؛ تحقيق در معضلات و بيان مشكلات مبانى فلسفى و علوم الهى كار هركسى نيست ، خصوصا عقايد و آراى خاصه صدر المتألهين از مشكلترين مسائل فلسفى است . اصولا فهم مبانى ملا صدرا قريحه و ذوق خاصى مىخواهد ، لذا كم كسى را مىتوان پيدا كرد كه بتواند كتب او را به‌طور كامل تدريس كند و به افكار او پى ببرد . در بسيارى از موارد مطالب بسيار دقيق و عميق را به‌طور رمز و اشاره ادا كرده و مىگذرد كه غيرمتدرّب در فن هيچ متوجه آن دقايق نمىشود . آراى خاصهء صدر المتألهين را بنده در اين رساله جمع كرده و سعى كرده‌ام كه مطالب را توضيح داده و به نقل عبارات و ترجمهء كلمات او اكتفا نكرده و مبانى حكمى و فلسفى او را