در اواخر دورهء مرحوم ملا اسماعيل اصفهانى ، تهران به واسطهء مسافرت آخوند ملا عبد اللّه زنوزى و آقا على مدرس و آقا ميرزا ابو الحسن جلوه و عارف محقق آقا محمد رضا قمشه‌اى و چند نفر ديگر ، مركز تدريس علوم عقلى شد و در اين اواخر گرمترين حوزه‌هاى تدريس فلسفه و عرفان در آن‌جا تشكيل مىشده است . تا اين عصر ناشر افكار و عقايد فلسفى صدر المتألهين طلاب علوم دينى بوده و هستند كه در حوزه‌هاى پرفيض قم و نجف و اصفهان و مشهد و ساير بلاد ايران ، با شوق و علاقهء مفرطى به تحصيل علوم اشتغال داشته و دارند . در حوزه‌هاى علمى من خودم جمعى را سراغ دارم كه از تحصيل غير از كسب معارف و علم غرضى ديگر ندارند و علم را براى علم فرامىگيرند و براى آن مطلوبيت ذاتى قائلند . اين افراد اگر با روش منظمى درس بخوانند و مطالعه نمايند و معلومات خود را با اسلوب جديد و شرايط روز توأم نمايند ، از معلومات آنها استفاده‌هاى شايانى خواهد شد و مراكز بزرگى براى نشر حقايق اسلام در جهان امروز مىتوان از آنان تشكيل داد . تاكنون در غرب كتابى كه حاوى افكار صدر المتألهين باشد ، منتشر نشده است . در دانشگاه‌هاى بزرگ اروپا آرا و عقايد فارابى و ابن سينا و ابن رشد مطرح است و ذكرى از عقايد فلسفى شيخ الاشراق و صدر المتألهين نمىشود . محقق طوسى را به عنوان يك نفر فيلسوف رياضىدان مىشناسند ؛ به واسطهء عوامل و پيش‌آمدهاى زيادى كه يكى از آن عوامل ، بىهمتى دانشمندان ايرانى است ، افكار آخوند ملا صدرا فقط در حوزه‌هاى علمى ايران مورد بحث و دقت است . خوشبختانه در اين اواخر زمزمه‌هايى از دوستداران علم و معرفت براى ترويج افكار بزرگان بلند شده است و مردان باهمتى براى نشر فلسفهء صدر المتألهين قدم برداشته‌اند . اين‌كه در دانشگاه‌هاى علمى جهان غرب ، اسمى از ملا صدرا برده نمىشود ، علتش آن است كه كتابى از او به زبانهاى اروپايى در دسترس آنها نيست . اگر هم اسمى از ملا صدرا در كتب غربيها برده مىشود ، منشأ آن شهرت زياد او در ايران است . دانشمندان مغرب‌زمين روى آراى فلسفى او مطالعه و دقت ننموده‌اند ، لذا علماى غرب خيال كرده‌اند عقايد فلسفى و رشد آن در اسلام منحصر به حكمت و فلسفهء اتباع مشّاء است و هيچ مقايسه‌اى بين افكار شيخ و اتباع