سيد جلال الدين آشتياني
13
شرح حال و آراى فلسفى ملا صدرا ( فارسى )
مقدّمه شكى نيست كه كشور عزيز ما گذشتهء پرافتخارى دارد و دانشمندان بزرگى از اين سرزمين باعظمت برخاستهاند كه شخصيت جهانى دارند و دانشمندان بزرگ جهان - كه در مقابل هيچچيز جز علم و فضيلت سر تعظيم فرود نمىآورند - نسبت به آنها نهايت احترام را قائلند و هرچه روزگار بر آنها بگذرد ، نام آنها بزرگتر و بر عظمت آنها افزودهتر خواهد شد . يكى از بزرگترين فلاسفهء اسلام ، نابغه و فيلسوف عظيم الشأن شرق ، صدر المتألهين معروف به ملا صدراى شيرازى ( 979 - 1050 ) است كه در علوم الهى و فلسفهء ماوراء الطبيعه مقام بلندى را داراست و آرا و نظريههاى فلسفى او مورد توجه محققان است . عقايد و آراى صدر المتألهين بعد از خودش به دست شاگردان او منتشر شد و مصنّفات اين مرد بزرگ ، بيش از سيصد سال است كه در مدارس و حوزههاى علمى اسلامى تدريس مىشود و بر همهء كتب مدونهء در فن الهيات ترجيح دارد . حافظ و ناشر افكار و آراى فلسفى ملا صدرا بعد از شاگردان بلاواسطهء او ، اساتيدى بودند كه در اصفهان به تدريس فلسفه اشتغال داشتهاند و در عالم علم مقام بزرگى دارند . مشهورترين آن اساتيد عبارتند از : استاد محقق مولى محمد صادق اردستانى و آخوند ملا اسماعيل خواجوئى و آقا محمد بيدآبادى و آخوند ملا على نورى ( المولى على بن جمشيد نورى ) و ملا اسماعيل اصفهانى معروف به واحد العين و حاج ملا محمد جعفر لنگرودى و ملا مصطفى قمشهاى و آقا ميرزا سيد رضى مازندرانى و بعضى ديگر از اعلام .