السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )

56

ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )

( عليه السّلام ) را از بر كردم و بازديدم كه بيش از اينهاست » . ابن نباته « 1 » گفته است : « گنجى از سخنان و خطبه‌هاى على بن ابي طالب را از بر كردم كه هر چه بيشتر براى مردم بازگو مىكنم بر وسعت دائره آن افزوده مىشود . من صد فصل از مواعظ على بن ابي طالب را حفظ كردم » . جاحظ بسيارى از كتابهاى خود مثل « البيان و التبيين » را با قطعه‌هايى از خطبه‌هاى امير المؤمنين ( عليه السّلام ) كه موجب شگفتى وى بوده ، براى آماده ساختن طالبان به منظور نيل به آخرين مراحل بلاغت ، زينت داده است . اين است انگيزه ادباء از حفظ سخنان حضرت ، و اين است آنچه سيد رضى را وادار به جمع آورى سخنان برگزيدهء آن حضرت در سه قسمت : خطبه‌ها ، نامه‌ها و كلمات قصار نمود . سيد رضى در مقدمهء « نهج البلاغه » مىگويد كه خود را ملزم ساخته بود ، خطبه‌ها و سخنان برگزيدهء حضرت را جمع آورى كند ، و در آخر هر باب صفحاتى را سفيد بگذارد تا اگر بعدا به خطبه‌هاى ديگرى آگاهى يافت . بر آن بيفزايد و مىگويد از اين كار جز يك منظور ادبى ، هدفى نداشته است .

--> ( 1 ) عبد الرحيم بن محمد بن اسماعيل بن نباته فارقى ، خطيب نامى ، ملقب به خطيب مصرى متوفى به سال 374 ه ، در ميّافارقين ديار بكر متولد و در شهر حلب سكونت ورزيد ، و خطيب آن شهر بود . وى با متنبى شاعر مشهور عرب در خدمت سيف الدوله حمدانى بود . سيف الدوله زياد به جنگ و جهاد مىرفت ، و در اين لشكركشيها ، ابن نباته با خطابه‌هاى خود مردم را تشويق به جهاد مىكرد . او در حلب وفات يافت ، كتاب « ديوان خطب » از اوست . ( الاعلام زركلى ) .