السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )
53
ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )
مىباشد . داستانهاى صراحت ، شهامت ، پاكدلى ، و صداقت ، راستگوئى و آزادمنشى وى با خلفاء و وزراء عصرش ، به قدرى مشهور است و در كتب تراجم آمده است ، كه ما را از هرگونه توضيحى بى نياز مىگرداند . پارسائى و قداست نفس سيد رضى تا آنجا بود كه ابو اسحاق صابى ( صُبّى ) اديب و نويسنده معروف با اين كه مسلمان نبود ، مع الوصف ، بخاطر رابطه ادبى كه ميان آنها برقرار بود ، و احترامى كه براى سيد رضى قائل بود ، ماه رمضان را روزه مىگرفت ! سيد رضى هم بعد از وفات صابى قصيدهاى در مرثيه وى گفت كه مشهور است . دوستى و رابطه ادبى آنها سالها طول كشيد و در اين مدت ديده نشده بود كه سيد رضى از نظر مذهبى اعتراضى به صابى بكند ، و حتى بوى تعصب دينى از وى در مقابل ابو اسحاق صابى استشمام نشد . با اين وصف چگونه تعصب و جرأت او را وادار مىكنند كه نهج البلاغه را خود بسازد و به نام امير المؤمنين ( عليه السّلام ) موسوم و مشهور كند ؟ ! سيد رضى شيفته ادبيات و فن بلاغت بود بنا بر اين بايد ديد چه چيزى موجب شد سيد رضى در صدد تأليف « نهج البلاغه » برآيد ؟ به نظر ما انگيزهء سيد رضى در تأليف « نهج البلاغه » اين بود كه وى از روز نخست سخت علاقمند و شيفته اسلوب بلاغت ، و عاشق فن نويسندگى و انشاء و ترسل بود . او عادت داشت كه از ميان بهترين سخنان ، كلمات بليغ و كوتاه و پر معنى آنها را جدا مىساخت ، و جملات بديع انشاء را از ميان بهترين عبارات انتخاب مىكرد ، تا او را در حفظ و به ثمر رساندن صنعت انشاء