السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )
54
ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )
و مهارت در فن خطابه و نويسندگى كمك كند ، و بديهى است آنچه كه از طالبان ادبيات ، در هر زمان و مكانى انتظار مىرود ، جز اين نخواهد بود . آرى ، تنها اين منظور بود كه سيد رضى را وادار به جمع آورى و تدوين خطبهها و نامهها و سخنانى نمود كه از امير بلغاء و پيشواى فصحاء ، مولاى ما على ( عليه السّلام ) رسيده بود . اگر سيد رضى در تدوين سخنان حضرت جز اين ، منظور فقهى يا مذهبى ديگرى داشت ، مىبايست بسيارى از خطبهها را چنان كه معمول است به طرق مختلف با ذكر سلسله سند و راويان آن ، نقل كند . توجه ادباى جهان به نهج البلاغه سيد رضى در انتخاب اين روش اشتباه نكرده است . زيرا ما امروز در تمام مشرق زمين مىبينيم كه مردم عرب زبان و غير آنان ، و همچنين خاورشناسان كه دوستداران بلاغت زبان و قلم هستند بيش از همه به « نهج البلاغه » توجه دارند . آنها در اين كتاب فصاحتى با انجام و بلاغتى مالا كلام ، خالى از هر گونه تعقيد و تكلف و زبان عربى سالم و دست نخورده ، مىبينند كه عصر آن از ساختگىهاى ادباى تازه به دوران رسيده ، فاصله زياد دارد . عبد المسيح انطاكى « 1 » در كتاب « شرح القصيده » خود صفحه 541 از
--> ( 1 ) - عبد المسيح بن فتح اللّه انطاكى حلبى ، متولد 1291 ه ، اصلا يونانى است ، ولى يكى از نياكانش در انطاكيه ( واقع در سوريه ) سكونت ورزيد ، و در سال 1163 ه خانوادهاش به شهر حلب منتقل شد ، و عبد المسيح در آنجا متولد گرديد . در حلب مجلهء ماهانهء « الشذور » را منتشر ساخت ، آن گاه در سال 1315 ه - به مصر رفت ، و در آنجا مدت 12 سال مجله « العمران » را منتشر كرد ، تا اين كه در سال 1341 ه در قاهره درگذشت . او شاعر و نويسنده و مؤلف كتابهاى « نيل الامانى فى الدستور العثمانى » و « النهضة الشرقيه » و « ديوان شعر » و « رحلة السلطان حسين فى رياض البحرين » و « الرياض المزهرة بين الكويت و المجمرّة » است . ( الاعلام زركلى ) .