السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )
102
ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )
نه به خدا ، آنچه امام در اين باره فرموده سخنان حكمت آميزى است كه همانند آب روان از نزديكترين راه با روح انسانى امتزاج پيدا مىكند و به دون زحمت به قلب انسان مىريزد . هيچكس ترديدى ندارد كه ايراد كلمات حكمت آميز ، و ضرب المثلهاى نغز در ميان عرب يك امر فطرى به شمار مىرود و از زمانى كه در جاهليت به سر مىبردند معروف بوده است و اين همه از صفاى ذهن ، و آزاد فكرى و انديشهء سريع آنها سرچشمه گرفته است . چنان كه بسيارى از مردم عرب به اين صفات ، قبل از اسلام مشهور بودهاند ! آيا با اين وصف از اين كه حكمت عالى را به على نسبت دهى برايت دشوار است ؟ با اين كه على از خاندان قريش است كه در فصاحت زبان و بلاغت و روانى بيان ، و الفاظ عالى ، و قريحه روشن ، و ذوق لطيف و صفاى ذهن ، بر همهء قبائل عرب مقدم بودند ؟ ! بعلاوه ، قبلا گفتيم كه او ( عليه السّلام ) از اوائل سن در خانه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) پرورش يافت ، و از بچگى در خانهء نبوت و مهد حكمت و سرچشمهء فضيلت بزرگ شده ، و تا لحظهاى كه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) چشم از جهان فرو بست ملازم آن حضرت بود ، چنان كه خود آن حضرت در يكى از خطبههاى خود مىفرمايد : « كنت اتّبعه اتّباع الفصيل اثر امّه ! يرفع لى فى كلّ يوم من اخلاقه علما ، و يأمرنى بالاقتداء به . . . » ! يعنى : من پيوسته مانند شتر بچه كه به دنبال مادرش مىرود ، ملازم پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) بودم ، و هر روز علمى از مكارم اخلاق خود برايم مىافراشت و به من امر مىكرد كه از آن پيروى كنم ! على ( عليه السّلام ) از بزرگان نويسندگان و كاتبان وحى پيغمبر بود ، و تمام قرآن مجيد را به خوبى حفظ كرد ، و احاديث پيغمبر را چنان كه