الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

82

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

تعزير به تازيانه و زدن منحصر نيست . به اين مطلب در آخر كتاب اشاره مىشود . آراى فقيهان شيعه 1 . علّامه حلّى : وقتى قاتل عفو شد ، قصاص و كشته و يك سال زندانى و زده نمىشود . « 1 » 2 . ولاية الفقيه : . . . ظاهرا مراد از ادب ، زدن باشد . پس مقتضاى اين دو حديث اين است كه هرگاه قاتل عمدى ديه پرداخت ، حاكم نيز حق دارد او را به جهت حقّ عمومى جامعه تعزير و زندانى كند ، مگر اينكه مصلحت باشد بخشيده شود . « 2 » نظر نگارنده : معلوم مىشود وى به رأى جواز حبس تمايل دارد و من غير از علّامه كسى از فقيهانمان را نديدم كه متعرّض اين فرع شده باشد . ابان بن عثمان ، با وجود فساد مذهب ثقه است « 3 » و روايت گرچه با قول عامّه موافق است ، معارضى ندارد . آراى ديگر مذاهب 1 . مالك : قاتل عمدى كه بخشوده شده باشد ، صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود . « 4 » 2 . مدوّنة الكبرى : گفتم : همين‌طور اگر شخصى اقرار كند ولىّ اين مرد را عمدا كشته است و اين مرد از او درگذشت ، آيا صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود ؟ گفت : آرى . مالك گفت : وى صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود . گفتم : به من بگو : اگر مردى ذمّى يا برده‌اى از آن مسلمانان يا از آن ذمّيان ، دو نفرى ، مردى مسلمان يا ذمّى را كشتند آيا طبق نظر مالك ، او را صد تازيانه مىزنيد و يك سال زندانى مىكنيد ؟ گفت : مالك به من گفته است : كسى كه قتل عمد مىكند و اولياى دم او را مىبخشند ، صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود ؛ در نتيجه ، به نظر من هر دو صد تازيانه

--> ( 1 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 256 . ( 2 ) . ج 2 ، ص 505 . ( 3 ) . نك : معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 157 . ( 4 ) . موطّأ ، ج 2 ، ص 874 .