به نزد والى برده شد » آمده است . « 1 » شيخ حرّ عاملى نيز اين روايت را با اضافهء كلمهء « أبدا » از كافى و من لا يحضره الفقيه و تهذيب الاحكام نقل كرده است ؛ « 2 » يعنى « كسانى كه قاتل را از دست اولياى دم رها ساختند پيوسته در زندان مىمانند » . گاهى در دلالت روايت بر وجوب حبس مناقشه و اشكال مىشود ، ولى بدين گونه جواب داده مىشود كه ، حبس از جهت ديگر ، يعنى حرمت جلوگيرى از اجراى حدود الهى ، ثابت مىشود كه در اين صورت ، ديگر استدلال به روايت نيست . آية اللّه خوانسارى مىگويد : از ظاهر روايت برمىآيد كه حاضر گردانيدن قاتل تعيّن دارد نه تخيير بين احضار و پرداخت ديه . . . ، و روايت در خصوص قتل عمدى است و عموميت بخشيدن [ كه شامل قتل غير عمدى هم بشود ] در صورتى است كه يقين به عدم فرق بين انواع قتل داشته باشيم . . . . « 3 » آراى فقيهان شيعه 1 . شيخ طوسى : هر كس قاتلى را از دست ولىّ مقتول به زور به‌درآورد ، ضامن ديهء مقتول است ؛ مگر اينكه قاتل را به ولى بازگرداند و تحويل او دهد . « 4 » 2 . ابو الصلاح حلبى : كسى كه قاتل عمدى را از دست اولياى مقتول به زور برهاند از او خواسته مىشود قاتل را احضار كند . اگر حاضر نكرد زندانى مىشود تا او را بياورد و در صورتى كه قاتل بميرد بايد ديهء مقتول را بپردازد . « 5 » 3 . يحيى بن سعيد : اگر كسى ، قاتلى را كه لازم است قصاص شود به زور از دست صاحب حقّ قصاص برهاند ، زندانى مىشود تا قاتل را تحويل دهد و اگر قاتل فرارى بميرد شخص زندانى بايد ديهء مقتول را بپردازد . « 6 » 4 . علّامه حلّى : هر كس بدهكارى را به زور از دست بستانكار آزاد سازد ضامن است او را تحويل دهد يا حقّ او را ادا كند . پس اگر فرارى ، قاتل باشد بايد او را حاضر گرداند يا ديهء

--> ( 1 ) . تهذيب الاحكام ، ج 10 ، ص 223 ، ح 8 . ( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 19 ، ص 34 ، ح 1 و ج 13 ، ص 161 ، ح 1 . ( 3 ) . جامع المدارك ، ج 3 ، ص 391 . ( 4 ) . نهايه ، ص 316 . ( 5 ) . كافى فى الفقه ، ص 395 . ( 6 ) . جامع للشرائع ، ص 571 .