الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

72

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

5 . حبس فرارى دهندهء قاتل از قصاص از امام صادق - عليه السلام - روايتى صحيح وارد شده است كه هر كس قاتلى را از دست اولياى مقتول برهاند ، زندانى مىشود تا قاتل را حاضر گرداند . فقيهان ما در كتاب « كفالت » و « حدود » اين مسأله را آورده‌اند و گروهى از ايشان ، همانند حلبى ، يحيى بن سعيد ، محدّث بحرانى ، صاحب جواهر ، صاحب مفتاح الكرامه و گروهى از معاصران ، به مفاد اين روايت فتوا داده‌اند . در مقابل ، گروهى ديگر فتوا داده‌اند كه اين شخص ، ضامن است كه ديهء مقتول را بپردازد يا قاتل را احضار كند . از ديگر مذاهب ، در اين مسأله فتوايى نيافتيم . روايات 1 . محمد بن يحيى ، عن أحمد بن محمد و علي بن إبراهيم ، عن أبيه ، جميعا عن ابن محبوب ، عن أبي أيوب ، عن حريز ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال : سألته عن رجل قتل رجلا عمدا فرفع إلى الوالي ، فدفعه الوالي إلى أولياء المقتول ليقتلوه ، فوثب عليهم قوم فخلّصوا القاتل من أيدي الأولياء ؟ فقال : أرى أن يحبس الذين خلّصوا القاتل من أيدي الأولياء حتى يأتوا بالقاتل . قيل : فإن مات القاتل و هم في السجن ؟ قال : فإن مات ، فعليهم الدية يؤدّونها جميعا إلى أولياء المقتول ؛ « 1 » حريز مىگويد : از امام صادق - عليه السلام - پرسيدم : مردى ، مرد ديگرى را عمدا كشته است ، شكايت به والى بردند و والى ، قاتل را به اولياى مقتول سپرد تا او را بكشند كه گروهى هجوم آوردند و قاتل را از دست ايشان رهانيدند [ حكم مسأله چيست ؟ ] . امام فرمود : به نظر من ، كسانى كه قاتل را از دست اولياى دم نجات مىدهند زندانى مىشوند تا قاتل را تحويل دهند . سؤال شد : اگر در وقتى كه در زندانند قاتل بميرد ، چه مىشود ؟ فرمود : اگر قاتل مرد ، ديه به عهدهء آنان است كه بايد به اولياى مقتول بپردازند . اين روايت را صدوق در من لا يحضره الفقيه با سند صحيح آورده « 2 » و شيخ هم در تهذيب الاحكام آن را روايت كرده و فقط در آن ، به جاى « فرفع إلى الوالي » ، « فدفع إلى الوالي ؛

--> ( 1 ) . كافى ، ج 7 ، ص 286 ، ح 1 . ( 2 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 80 ، ح 15 .