فصل ششم حقّ تعجيل در محاكمه ميان فقيهان اختلافى نيست كه در محاكمه و رسيدگى به پرونده زندانى بايد تسريع شود و در اين باب روايتى مرسل از امير المؤمنان وارد شده است . علما در آداب و مستحبات قضاوت به اين مسأله پرداخته‌اند ؛ مانند شيخ در مبسوط ، ابن برّاج در مهذّب ، على بن حمزه در وسيله ، محقق در مختصر النافع و شرائع الاسلام ، علّامه در قواعد الاحكام و تذكرة الفقهاء ، شهيد اوّل در دروس ، محقق سبزوارى در كفاية الاحكام ، فيض كاشانى در مفاتيح الشرائع ، آشتيانى در قضاء و . . . و از عالمان اهل سنّت شيبانى در نفقات ، بصرى در تفريع ، فيروزآبادى در تنبيه ، ابن قدامه در مغنى ، نووى در منهاج ، مرداوى در انصاف و . . . بنابراين ، جاى بحث نيست جز اين مسأله كه آيا تسريع به صورت وجوب است يا استحباب ؟ ظاهر كلام بيشتر عالمان ، استحباب است ، ولى مرحوم آية اللّه خوانسارى در جامع المدارك اشكال كرده كه دليلى بر استحباب وجود ندارد ، بلكه شايد واجب باشد . . . گرچه بعضى جواب داده‌اند ، ولى دفع شبهه نمىكند : روايات 1 . عنه [ أمير المؤمنين عليه السّلام ] إنّه كان يعرض السجون في كلّ يوم جمعة فمن كان عليه حدّ اقامه و من لم يكن عليه حدّ خلّى سبيله « 1 » . از امير المؤمنان - عليه السلام - روايت است كه در هر جمعه به زندان‌ها سركشى مىكرد :

--> ( 1 ) . دعائم الاسلام ، ج 2 ، ص 443 ، ح 1544 ؛ مستدرك الوسائل ( به نقل از : دعائم الاسلام ) ، ج 18 ، ص 36 ، ح 1 .