كسى كه از او قسم خواسته شده ، از سوگند خوددارى ورزد ، زندانى مىشود تا قسم بخورد يا اقرار كند . « 1 » 2 . حبس كسى كه قاتل را براى دست يا بى به مقتول راهنمايى كرده است نديدم كسى از فقيهان ما از آن سخن بگويد ، ولى ادلّهء تعزير شامل اين بحث نيز مىشود و زندان تعزيرى از آن جمله است ، جز اينكه بگوييم : صرف راهنمايى ، سبب قويى براى قتل نيست . گاهى گفته مىشود : چنين كارى ، اعانت بر اثم است - كه خود اعانت حرام است . پس براى كار حرامى كه مرتكب شده تعزير مىشود ، ولى ادّعاى كليت كبرا ( هر اعانه و يارى بر گناه حرام است ) تازه اوّل بحث است . « 2 » شافعى : به نظر شما اگر مردى ديگرى را راهنمايى كند تا شخص سومى را بكشد و آن راهنما مىداند كه در آينده ، وى ، آن شخص سوم را - اگر بر او دست يابد - خواهد كشت ، آيا راهنما و قاتل ، هر دو كشته مىشوند ، با عنايت به اينكه راهنما قاتل را در جايى راهنمايى كرده است كه مقتول ، راه گريز نداشته ، آيا به نظر شما سزاوار است كه راهنما مانند نگه‌دارنده ( ممسك ) كشته شود . . . ؟ او در پاسخ گفته است : اين مطلب درست نيست . . . تنها قاتل كشته و راهنما تعزير و زندانى مىشود . « 3 » 3 . حبس كسى كه شخصى را براى كشتن نگه دارد رواياتى - كه در آن روايات صحيح نيز هست - در مورد حبس ابدى نگه‌دارنده وارد شده است و اماميه به مضمونش فتوا داده‌اند و اختلافى در آن ندارند ، بلكه بعضى از آنان ادّعاى اجماع كرده‌اند . سيّد مرتضى تصريح كرده كه اين ، از نظريّات خاصّ اماميه است . « 4 » فقيهان اهل سنّت در اين مطلب اختلاف كرده‌اند : بعضى همانند حنابله با ما

--> ( 1 ) . بدائع الصنائع ، ج 7 ، ص 289 . ( 2 ) . مصباح الفقاهه ، ج 1 ، ص 430 : « . . . حكم اعانت بر اثم : مادامىكه تسبيبى در بين نباشد ، مطلقا دليلى بر حرمتش نيست » . ( 3 ) . الامّ ، ج 7 ، ص 331 ؛ نك : محلّى ، ج 10 ، ص 511 و 2090 . ( 4 ) . نك : انتصار ، ص 270 .