الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

310

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

ابو يوسف و محمد بن حسن نيز موافق او هستند . يكى از آنان در استدلال خود آيهء لعان را ذكر كرده و گفته است : خلافى نيست كه هر يك از زوج يا زوجه اگر از سوگند امتناع كردند حكمى از جهت نكول ، بر آنان جارى مىشود ؛ يعنى يا زندان و يا حد . « 1 » 3 . موصلى : باب لعان : با نسبت دادن زنا به زوجه يا نفى كردن ولد ، ملاعنه واجب مىشود در صورتى كه هر دو اهل شهادت باشند و زن از كسانى باشد كه قاذف او حد مىخورد [ يعنى زنى پاكدامن باشد ] و خود درخواست ملاعنه كند . پس اگر مرد از ملاعنه خوددارى كرد حبس مىشود تا ملاعنه كند يا بگويد : دروغ گفته است و حد بخورد . . . و زن حبس مىشود تا اينكه ملاعنه كند يا سخن مرد را تصديق كند . « 2 » 4 . ابو يعلى فرّاء : وقتى كه مرد خود را لعن كرد و زن خود را لعن نكرد حدّى بر زن جارى نمىشود ، ولى در اينكه آيا حبس مىشود تا ملاعنه يا اقرار كند ؟ دو روايت موجود است : يكى مىگويد : حبس مىشود و ديگرى مىگويد : حبس نمىشود . « 3 » 5 . ابن جلّاب : اگر يكى از دو زوج از لعن بر خود امتناع ورزد ، قاضى وى را زندانى مىكند تا لعن كند و از نظر شافعى حبس نمىشود ، ولى حدّ قذف بر او جارى مىشود . « 4 » 6 . مرداوى ( در مورد گفتهء ابن قدامهء مقدسى : « اگر مرد ملاعنه كرد ، ولى زن خوددارى ورزيد ، زن رها و فرزند به مرد ملحق مىشود ، همان‌طور كه خرقى گفته است » ) : اگر مرد ملاعنه كرد و زن خوددارى ورزيد ، بنابر مذهب صحيح حدّى بر زن جارى نمىشود و جمهور اصحاب بر اين عقيده‌اند و شمار زيادى از آنان به آن ، يقين پيدا كرده‌اند به طورى كه زركشى گفته است : امّا در اينكه حدّى بر زن جارى نمىشود ، هيچ‌گونه مخالفتى را در مذهب خود سراغ نداريم . . . و از امام احمد نقل شده است حبس مىشود تا اقرار يا ملاعنه كند و اين قول را قاضى و ابن بنا و شيرازى اختيار كرده‌اند . « 5 » 7 . بهوتى : اگر مرد ملاعنه كرد و زن خوددارى ورزيد ، حبس مىشود تا چهار بار

--> ( 1 ) . محلّى ، ج 9 ، ص 375 . ( 2 ) . اختيار ، ج 3 ، ص 167 . ( 3 ) . احكام السلطانيه ، ص 272 . ( 4 ) . تحفة الفقهاء ، ج 1 ، ص 223 . ( 5 ) . انصاف ، ج 9 ، ص 249 .