6 . آيا زندانى در طول مدت محكوميت خود مىتواند از زندان خارج شود ؟ اگر پاسخ مثبت است ، در چه صورتى ؟ 7 . آيا زندانى در دولت اسلامى شكنجه مىشود ؟ اگر پاسخ مثبت است ، با چه شرايطى ؟ 8 . اگر زندانى پس از شكنجه يا تهديد به بازداشت و شكنجه ، به چيزى اعتراف كند چنين اعترافى از نظر شرعى چه ارزشى دارد ؟ و پرسش‌هاى بسيار ديگر . اين تفاصيل و جزئياتى كه از ارتباط و هماهنگى شكل موضوع با تمام ابعادش نشأت مىگيرد ، تمام توانم را - با توفيق الهى - در مورد تحقيق دربارهء اين موضوع ، به مدت چهار سال به خصوص در تعطيلات تابستانى حوزهء علميهء قم به خود جلب كرد . در اين مدت ، به جوامع حديثى و فقهى مراجعه كردم ، در درياهاى آن غوطه خوردم و گمشده‌ام را در ژرفاهاى آن جستم ، آن‌گاه به بيش از صد مورد دست يافتم و بر مواردى كه اعم از حبس ابد ، تحت نظر بودن و بازداشت موقت بود آگاه شدم . در گام نخست ، آيات و رواياتى كه با زندان مرتبط بود و يا به نحوى به زندان اشاره داشت ، گردآوردم . در دومين گام ، در پى يافتن دلالت آيات و روايات و درستى اسناد احاديث به كاوش پرداختم . در گام سوم ، به فتاواى فقيهان در مورد موضوع مورد بحث - با مراعات تقدّم زمانى و سال وفات - رجوع كردم . در گام چهارم ، فتاوايى را كه با زندان ارتباط داشت و به قواعد عمومى - بدون ورود نصّى خاص در آن مورد - مستند بود ، نقل كردم . در گام پنجم ، به موارد اتفاق و اختلاف اماميه و غير اماميه پرداختم . مدّعى نيستم اين تحقيق جامع و مانع است ، ولى با توجه به اينكه كمتر كسى در اين مورد به خصوص ، تأليف كرده است و نيز به دليل ندرت تحقيقات ويژه در اين موضوع و موارد ديگر در تحقيقات عالى حوزوى ، مىتوانم بگويم : - به شكر خدا - بر موارد نادر در رشته و موضوع خودش دست يافته‌ام و آن را گرد آورده‌ام . با وجود اين ، كتاب حاضر آغازى است براى آنانى كه مىخواهند در اين باره در درياى فقه اسلامى غوطه‌ور شوند . در پايان دوست دارم توجه خوانندهء گرامى را به نكات زير جلب كنم : 1 . اين كتاب ، كتاب فتوا نيست ، بلكه تنها ارائهء ادلّه و فتاواست . كسى كه نظر نهايى را در هر مسأله مىخواهد بايد به فقيهان و مراجع محترم تقليد مراجعه كند و فتوايشان را در اين مورد جويا شود . 2 . براى آگاهى بر مبانى غير اماميه و فتاوايشان در اين مورد ، يا مقايسه با مبانى اماميه ، رواياتى