زنباع برده‌اى داشت به نام سندر - يا ابن سندر - كه ديد آن برده ، يكى از كنيزهاى او را مىبوسد او را گرفت ، آلتش را قطع كرد و گوش‌ها و بينىاش را بريد . غلام نزد رسول اللّه آمد پيامبر دنبال زنباع فرستاد و به او گفت : به آنچه طاقت ندارند تكليف نكنيد . از آنچه مىخوريد به آن‌ها هم بدهيد و از آنچه مىپوشيد به ايشان هم بپوشانيد . از هر كدام خوشتان نمىآيد بفروشيد و هر كدام را مىخواهيد نگه‌داريد خلق خدا را شكنجه ندهيد . سپس رسول خدا فرمود : هر برده‌اى كه مثله يا آتش زده شود ، آزاد است و آزادشدهء خدا و رسول خداست و پيامبر او ( سندر ) را آزاد كرد . محقق حلّى : در اينكه هر برده‌اى كه مولايش او را مثله كند آزاد مىشود ، ترديد است ولى روايت شده كه او آزاد مىشود . « 1 » همو : هرگاه يكى از اين عوارض : كورى ، جذام و عذاب به دست مولا براى عبد حاصل شد ، وى آزاد مىشود ؛ و زمين‌گير شدن را هم اصحاب به آن ملحق كرده‌اند . « 2 » محقق عراقى ( دربارهء مثله كردن ) : جايز نيست مثله كردن كفّار ، يعنى بريدن بينى و گوش آنان ؛ زيرا رسول خدا نهى كرد و فرمود : مثله جايز نيست و لو سگ گازگيرنده باشد و اطلاق روايت مىرساند كه در هيچ شرايطى جايز نيست ، زمان جنگ باشد يا پيش و يا پس از آن ، با مسلمانان چنين كرده باشند يا نكرده باشند . « 3 » آراى ديگر مذاهب ابو عيسى : حديث پيش گفتهء بريده ، حديث خوب و صحيحى است و علما مثله كردن را مكروه مىدانند . « 4 » ابن قدامه : مكروه است نقل سرهاى مشركان از شهرى به شهر ديگر و مثله كردن كشته‌هاى آنان و آزار روحى ايشان ؛ زيرا سمرة بن جندب روايت كرده است كه پيامبر ما را به صدقه تشويق مىكرد و از مثله كردن برحذر مىداشت . « 5 »

--> ( 1 ) . شرائع الاسلام ، ج 3 ، ص 114 . ( 2 ) . مختصر النافع ، ص 238 ؛ نك : جواهر الكلام ، ج 34 ، ص 119 . ( 3 ) . شرح تبصرة المتعلمين ، ج 6 ، ص 500 . ( 4 ) . جامع الصحيح ، ج 4 ، ص 23 ، ح 1408 . ( 5 ) . مغنى ، ج 8 ، ص 494 .