الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

159

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

آراى ديگر مذاهب 1 . سيّد سابق : مالك اجازه داده است متهم به دزدى زندانى شود . « 1 » 2 . ماوردى ( در مورد حبس متهم به زنا و دزدى ) : . . . حاكم مىتواند براى كشف ماجرا و برى ساختن ، در حبس متهم عجله كند . در مورد مدت حبس متهم براى اين مطلب ، اختلاف شده است : عبد اللّه زبيرى از اصحاب شافعى گفته است : حبس او براى كشف ماجرا و برى ساختن ، بيش از يك ماه نيست . ديگرى گفته است : بلكه مقدار مشخصى ندارد و بسته به نظر و رأى حاكم است و اين درست‌تر است ؛ چرا كه قاضيان نمىتوانند كسى را حبس كنند مگر به جهت حقّ واجبى . « 2 » نظر نگارنده : بدون بينه و اقرار مشكل است ادّعا شود متهم به دزدى حبس مىشود به ويژه در آن جايى كه عليه او دو شاهد وجود ندارد و حتى در مورد حبس متهم به كشتن گفتيم كه اختلافى است . ب ) حبس متهم به دزدى تا حضور شهود روايات 1 . أخبرنا عبد الرزاق ، عن معمر ، عن ابن طاوس ، عن عكرمة بن خالد ، قال : كان علي لا يقطع سارقا حتى يأتي بالشهداء ، فيوقفهم عليه و يسجنه ، فإن شهدوا عليه قطعه و إن نكلوا تركه . قال : فأتي مرة بسارق ، فسجنه حتى إذا كان الغد دعا به و بالشاهدين ، فقيل : تغيّب الشهيدان ، فخلّى سبيل السارق و لم يقطعه ؛ « 3 » امام على دست دزد را قطع نمىكرد تا دو شاهد بيايند . پس شاهدان را به شهادت دادن عليه او فرامىخواند و او را حبس مىكرد ؛ اگر بر ضد او شهادت مىدادند دست او را قطع مىكرد و اگر شهادت نمىدادند او را رها مىساخت . گفت : يك بار دزدى را آوردند ، او را حبس كرد وقتى صبح شد متهم و دو شاهد را صدا زد . گفتند : شاهدان غايبند ؛ آن حضرت دزد را رها كرد و دست او را نبريد .

--> ( 1 ) . فقه السنّة ، ج 14 ، ص 83 . ( 2 ) . احكام السلطانيه ، ص 220 . ( 3 ) . مصنّف عبد الرزاق ، ج 10 ، ص 190 ، ح 18779 .