الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

156

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

از شش ماه حبس مىشود ؛ تا از مدت تبعيد عبد در مورد زنا بيشتر نشود ؛ و بعضى گفته‌اند : اندكى كمتر از يك سال زندانى مىشود ، تا از مدت تبعيد حرّ در مورد زنا بيشتر نشود . « 1 » 10 . حبس يارى رساننده به راهزنان كسانى كه به راهزنان كمك مىكنند مانند طليع ( ديده‌بان ) و ردء ( كمك رسان ) ، حكم آنان بر طبق نظر فقيهان ما ، حكم قطّاع الطريق نيست گرچه كارشان حرام است و تعزير مىشوند . آراى فقيهان شيعه 1 . محقق حلّى : اين حكم براى ديده‌بان و كمك‌رسان ثابت نيست . « 2 » 2 . شيخ محمد حسن نجفى ( در شرح كلام محقق - اعلى اللّه مقامه ) : به دليل اصل و احتياط و خارج شدن از مفاد ادلّه [ اين حكم براى ديده‌بان و كمك‌رسان ثابت نيست ] ؛ بر خلاف ابو حنيفه كه فرقى ميان مباشر و غير مباشر نگذاشته است و فساد قول او واضح است ؛ زيرا به غير مباشر نمىتوان محارب گفت . آرى ، اگر ملاك اين بود كه بشود نام آن را افساد گذاشت حرف خوبى بود ؛ در حالى كه شما دريافتيد كه همه فتوا داده‌اند اعتبار محاربه ، با تحقق اوصاف مذكور است و اگر چه در ادلّه صريحا نداشت كه مفسد در اين اوصاف منحصر است ، ولى با كمك اتفاق مذكور و سياق و ملاحظهء برخى مفاهيم در روايات درمىيابيم آنچه اصحاب گفته‌اند صحيح است ؛ يعنى ملاك ، مصداق محاربه است با اوصافى كه ما ذكر كرديم . « 3 » طليع ، كسى است كه براى راهزنان ديده‌بانى مىكند و اخبار رفت و آمدها را به ايشان مىرساند ؛ رفت و آمد قافله‌ها و يا مأموران حكومتى را گزارش مىكند . ردء ، كسى است كه براى راهزنان كار مىكند بدون اينكه در كار اصلى راهزنى دخالتى داشته باشد . « 4 »

--> ( 1 ) . الفقه على المذاهب الاربعه ، ج 5 ، ص 409 . ( 2 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 181 . ( 3 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 571 . ( 4 ) . الفقه على المذاهب الاربعه ، ج 5 ، ص 412 ؛ نك : ابن عابدين ، ج 3 ، ص 212 .