الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

157

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

آراى ديگر مذاهب امّا اهل سنّت ، شافعيان : معين و يارى رساننده از باب تعزير ، زندانى مىشود . جزيرى گويد : شافعيه گفته‌اند : هر كس به قطّاع الطريق يارى رساند و تنها سياهى لشكر باشد نه بيشتر ؛ يعنى مالى به مقدار نصاب نبرده و كسى را نكشته باشد امام وى را با حبس يا تبعيد يا چيز ديگر تعزير مىكند ، همانند ديگر گناهان . . . بعضى گفته‌اند : تعزير بايد تنها با تبعيد كردن به جايى كه امام مصلحت مىداند ، باشد ؛ زيرا كيفر چنين آدمى در آيه ، نفى است . « 1 » نظر نگارنده : در اينجا مقدار نصاب ، شرط نيست چنان كه علّامه حلّى در تحرير الاحكام بدان تصريح كرده است . « 2 » 11 . حبس متهم به دزدى رواياتى وارد شده است كه متهم به دزدى تا زمانى كه جنس دزديده شده را بياورد يا تا زمان تعديل شهود و يا تا زمان حضور شهود ؛ و همچنين متهمى كه مدّعى است آن جنس را خريدارى كرده است حبس مىشوند . بعضى از عامّه ، فتوا به برخى از اين موارد داده‌اند ، ولى زندان در اين موارد ، محل تأمل و مناقشه است ؛ زيرا دليل آن ضعيف است . الف ) حبس متهم تا زمان آوردن كالاى مسروقه روايات 1 . أخبرنا عبد الرّزاق ، عن ابن جريج ، قال : أخبرني يحيى بن سعيد ، عن عراك بن مالك ، قال : أقبل رجلان من بنى غفّار حتى نزلا منزلا بضجنان « 3 » من مياه المدينة و عندها ناس من غطفان عندهم ظهر لهم ، فأصبح الغطفانيون ، قد أضلّوا قرينين من إبلهم ، فاتّهموا الغفاريين ، فاقبلوا بهما إلى النبي و ذكروا له أمرهم ، فحبس أحد الغفاريين ، و قال للآخر : اذهب فالتمس ، فلم يكن إلا يسيرا حتى جاء بهما ، فقال النبي لأحد الغفاريين - قال : حسبت أنّه قال : المحبوس عنده - استغفر لي !

--> ( 1 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 234 . ( 2 ) . نك : مسالك الافهام ، ج 15 ، ص 19 ؛ لسان العرب ، ج 2 ، ص 84 و ج 8 ، ص 237 . ( 3 ) . كوهى در منطقهء يمامه و به قولى : كوه كوچكى است در دو منزلى يا دو فرسنگى مكه . در آنجا ، غميم قرار دارد كه در پايين آن ، مسجدى است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در آن نماز گزارده است . . . واقدى گفته است : بين ضجنان و مكه ، 25 ميل فاصله است . معجم البلدان ، ج 3 ، ص 453 .