مدرك آنها مورد بحث واقع شود ، فلذا مىگويند اجماع مدركى اعتبارى ندارد و كاشف از قول معصوم نيست . 2 - ادله طرفداران تشخيص مصلحت 1 - 2 - آيات قرآن كريم آيات بسيارى در قرآن مجيد آمده است كه دلالت دارند خداوند متعال از مردم مىخواهد مصالح اجتماعى را رعايت كنند و سعى در ايجاد صلاح در جامعه نمايند . در سورهء اعراف مىفرمايد : « وَ الَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ . » « 1 » و در سورهء هود مىفرمايد : « فَلَوْ لا كانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُولُوا بَقِيَّةٍ يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسادِ فِي الْأَرْضِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّنْ أَنْجَيْنا مِنْهُمْ وَ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا ما أُتْرِفُوا فِيهِ وَ كانُوا مُجْرِمِينَ وَ ما كانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرى بِظُلْمٍ وَ أَهْلُها مُصْلِحُونَ . » « 2 » زمخشرى در اين باره مىنويسد ، « او لو فضل و خير و سمى الفضل و الجودة بقية لان الرجل يستبقى مما يخرجه اجوده و افضله فصار مثلًا فى الجودة و الفضل و يقال فلان من بقية القوم اى من خيارهم و منه قولهم فى الزوايا خبايا و فى الرجال بقايا . » « 3 » قرآن كريم در مقام منع بر ارتكاب فساد مىفرمايد : « وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ . » « 4 » و در جاى ديگر مىفرمايد : « وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ . » « 5 » از اين آيات استفاده مىشود كه شارع مقدس مىخواهد انسان مصلح باشد و در راه صلاح جامعه خدمت كند و آنچه را كه براى جامعه مصلحت بداند رعايت نمايد . 2 - 2 - سنت در اخبار و روايات كلمه مصلحت و صلاح و مرادف با آن بسيار آمده است . امير المؤمنين على ( ع ) در نهج البلاغه مىفرمايند : « . . . فَجَعَلَها نِظاماً لِأُلفَتِهِم و عِزّاً لدينهم . فَلَيسَت تَصلُحُ

--> ( 1 ) - سورهء اعراف ، آيه 170 . ( 2 ) سورهء هود ، آيات 116 و 117 . ( 3 ) زمخشرى : تفسير كشاف ، ج 2 ، ص 297 . ( 4 ) سورهء اعراف ، آيه 85 . ( 5 ) سورهء بقره ، آيه 220 .