جبران كند ، اما مسجد جامع كهن شهر را كه به تازگى به دست حنفيان افتاده بود . از ايشان بازپس نگرفت . خواجه نظام الملك وزير در كتاب سياستنامه خود مىنويسد كه آلب ارسلان از بن دندان حنفى بود و با تعصبى سخت با كيش شافعى دشمنى داشته بارها از داشتن وزيرى شافعى مذهب ناخشنودى نموده است . نظام الملك خستو مىشود كه ازينرو پيوسته بر جان خود بيمناك بوده . اين هراس از تعصب پنهانى ضد شافعى سلطان به ظاهر نظام الملك را بر آن داشت تا در زمان پادشاهى او در پشتيبانى از كيش اشعرى جانب احتياط را نگهدارد . تنها در زمان ملكشاه جانشين آلب ارسلان به اطمينان كافى دست يافت تا بتواند اشعريان را پيرامون خود گرد آورده پشتيبانى سياسى خود را از آرمانهاى آنها روشن‌تر نشان دهد . نظام الملك در كتاب سياستنامه خود كه در آيين حكومت نگاشته است از كيش شافعى دفاع مىكرد . او بارها تأكيد مىكرد كه در سراسر جهان تنها دو كيش ابو حنيفه و شافعى بر حقند و بر صراط مستقيم مىروند . با اينكه تركان مسلمانان خالص حنفى مذهب بودند ، وزيران ، كاتبان ، ديوانيان و محصلان مالياتى مىبايست از ميان خراسانيانى كه پيرو يكى از اين دو مذهب بودند برگزيده شوند ، زيرا كه اينان نيز مانند تركان درست دين بودند . به كاتبان عراقى نمىبايست اجازه داد كه خامه به كاغذ آشنا سازند زيرا كه بيشتر ايشان به فرقه‌هاى الحادى تعلق داشتند و مىكوشيدند تا منافع تركان را پايمال كنند . كوشش‌هاى دليرانه نظام الملك از براى رسميت بخشيدن به برابرى شافعيان با حنفيان و بازگرداندن برخى از امتيازهاى از دست رفته ايشان تأثيرى هميشگى بر حكومت سلجوقيان بر جاى ننهاد . راوندى مورخ متأخر سلجوقيان كه حنفى متعصّب بود نقل مىكند كه وزير ابو نصر احمد نظام الملك ( وزارت 500 - 504 / 1107 - 1111 ) فرزند مؤلف سياستنامه به سبب تعصبى كه به كيش شافعى داشت كوشيد تا مسجد جامع اصفهان را به دست آنها بسپارد . محمد تپر « 1 » سلطان سلجوقى بىدرنگ فرمان داد تا مردم را گردن زنند و

--> ( 1 ) . Tapar , م .