و همچنانكه مسافر صورى تا قوت بدن از زاد حاصل نكند ، قطع راه نتواند كرد ، همچنين مسافر معنوى تا به تقوى و طهارت شرعيه ، ظاهرا و باطنا قيام ننمايد ، و روح را تقويت به آن نكند ، علوم و معارف و اخلاق حميده كه بر تقوى مترتب مىشود و تقوى از آن حاصل مىشود نه بر سبيل دور بر او فايض نمىگردد ، و مثل اين مثل كسى است كه در شب تار چراغى در دست داشته باشد و به نور آن راهى را مىبيند و مىرود و هر يك گام كه بر مىدارد ، قطعه از آن راه روشن مىشود و بر آن مىرود ، و هكذا ، و تا گام بر ندارد و نرود روشن نشود ، و تا روشن نشود نتواند رفت . آن ديدن به منزله معرفت است و آن رفتن بمنزله عمل و تقوى « من عمل بما علم اورثه اللّه علم ما لم يعلم ، العلم يهتف بالعمل فان اجابه و الا ارتحل لا يقبل عملا الا بمعرفة و لا معرفة الا به عمل فمن عرف دلّته المعرفة على العمل و من لم يعمل فلا معرفة له الا ان الايمان بعضه من بعض » كذا عن الصادق عليه السلام « 1 » . و همچنانكه در سفر صورى كسى كه راه نداند به مقصد نمىرسد ، همچنين در سفر معنوى كسى كه بصيرت در عمل ندارد به مقصد نمىرسد « العامل على غير بصيرة كالساير على غير الطريق لا يزيده كثرة السير الابعدا » « 2 » . و راحله اين سفر به نسبت و قواى آن ، و همچنانكه در سفر صورى اگر راحله ضعيف و معلول باشد ، راه طى نتوان كرد ، همچنين در اين سفر تا صحت بدن و قوت قوى نباشد ، كارى نتوان ساخت ، پس تحصيل معاش از اين جهت ضرورى است و آنچه از براى ضرورتست ، به قدر ضرورت بايد .

--> ( 1 ) - الكافى ج 1 ص 44 ، عدة الداعى ص 78 . ( 2 ) - الكافى ج 1 ص 43 ورك : عدة الداعى ص 74 .