الفيض الكاشاني

172

ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى ( فارسى )

بواقى خلاص مىشود ، و اگر با اين كار استعمال احكام شرع نيز بر وجهى سزاوار ( و ) شايسته كند با اخلاص نيت ، و در آن مستقيم شود و بر يك حال باشد و آداب و سنن را بجاى آورد ، از جميع اشتباهات بيرون آيد ، و اگر نتواند كرد ، نظر كند در امر آن حاكم كه بر او حكم مىكند و به بيند اگر نظر او در اين حكم مقصود است بر حق صرف و مراعات حال آخرت او مىكند ، و اگر چه در صورت كار دنيا باشد ، بداند كه آن حاكم ، عقل صرفست ، البته متابعت او كند و شكر حق بجاى آورد . و اگر نظر او مقصور است بر دنيا ، بداند كه آن حاكم ، طبع صرفست يا طبع آميخته به شيطنت يا هوى يا عقل مشوب به يكى از اينها يا شرع مخلوط به هوى يا عرف غير مقبول عقلا يا عادت رديئه سفها ، و بر هر تقدير ، البته امر را ترك كند و پيروى نكند و اگر نداند كه منظور نظر او چيست و او را حيرتى رو دهد ، در تمييز بايد كه رجوع به عقل كامل كند ، يعنى با صاحب عقل كامل يا كسى كه نزديك به او باشد ، در عقل مشورت كند اگر ميسر شود ، و الا تضرع و زارى به درگاه بارى برد و از جناب الهى هدايت و رشد خود يا هدايت بسوى هادى سؤال نمايد ، و زينهار كه بىتامل در آن امر اقدام نمايد ، [ ننمايد ] پيش از آنكه حقيقت حال بر او ظاهر شود ، چرا كه بسيار بوده كه شيطان ، شرّ محض را در صورت خير صريح ، در نظر صاحبش جلوه داده و او را بدين وسيله به شقاوت كشانيده ، پس هر كس را ناچار است كه نزد هر خاطرى كه در دل خطور كند ، تفتيش نمايد كه آيا از الهام فرشته است يا وسوسه شيطان ، و هر چند خاطر در صورت عبادت باشد و تفتيش بدين نحو تواند بود كه مذكور شد . * * *