55 - إنّي إذا استحكمت في الرّجل خصلة من خصال الخير احتملته لها ، و اغتفرت له فقد ما سواها ، و لا أغتفر له فقد عقل ، و لا عدم دين ، لأنّ مفارقة الدّين مفارقة الأمن ، و لا تهنأ حياة مع مخافة ، و عدم العقل عدم الحياة ، و لا تعاشر الأموات 3785 . 56 - إنّك موزون بعقلك ، فزكهّ بالعلم 3812 . 57 - إنّما العقل التّجنّب من الإثم ، و النّظر في العواقب ، و الأخذ بالحزم 3887 . 58 - آفة اللّبّ العجب 3956 . 59 - إذا تمّ العقل نقص الكلام 4011 . و يا به آسمان هفتم ، كنايه از اين است كه خردمند داراى ترقى كامل است ) . 55 - براستى كه من هر گاه در مردى خوئى از خصلت هاى خوب را محكم يافتم او را به جهت آن يك خصلت برداشته ( و او را مى پذيرم و مشمول عنايات خود نموده ) و او را براى نداشتن غير از آن خصلت ( از خوى هاى پسنديده ) بخشيده ، ولى او را به جهت نيافتن عقل و نداشتن دين نخواهم بخشيد ، زيرا جدائى از دين مفارقت از ايمنى بوده و زندگانى با ترس خوش آيند نيست ، و نبود خرد نبودن حيات است ( و زمانى كه حياتى متصور نبود پس چنان افرادى مرده هستند ) و با مردگان معاشرت نشايد . 56 - براستى كه تو به عقل خود سنجيده مى شوى ( هر اندازه تعقل آدمى زيادتر گردد ارزش و بهاء او بيشتر خواهد بود ) پس آن را با علم زياد گردان . 57 - جز اين نيست كه خرد دورى گزيدن از گناه ، و نظر كردن در عاقبت ها ، و فرا گرفتن به سبب دور انديشى خواهد بود . 58 - آفت عقل خود بينى است ( چون خود بين عقل خود را بالاتر از ديگران داند به همين جهت عجب به خردش آفت رساند ) . 59 - هر گاه عقل تمام گرديد سخن گفتن كوتاه و كم خواهد شد .