عبد الواحد الآمدى التميمي ( مترجم : شيخ الإسلامى )
89
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى )
الهدى ، و قام على الطّريق ، و نوّر في قلبه اليقين 3576 . 6 - إذا رأى أحدكم المنكر ، و لم يستطع أن ينكره بيده و لسانه ، و أنكره بقلبه ، و علم اللّه صدق ذلك منه فقد أنكره 4152 . 7 - إذا لم تنفع الكرامة فالإهانة أحزم ، و إذا لم ينجح السّوط فالسّيف أحسم 4164 . 8 - و قال - عليه السّلام - في ذكر الآمرين بالمعروف و النّاهين عن المنكر : فمنهم المنكر للمنكر بيده و لسانه و قلبه ، فذلك المستكمل لخصال الخير ، و منهم المنكر بلسانه و قلبه ، و التّارك بيده ، فذلك المتمسّك بخصلتين من خصال رسيده ، و قيام به راه صحيح نموده ، و در دل خود نور يقين را پديد آورده و دل را نورانى ساخته است ، ( اينها مراتب امر به معروف و نهى از منكر است كه فقهاء ما - رضوان اللّه عليهم - نيز بر طبق آن فتوا دادهاند ، گر چه در جائى كه نياز به ضرب و جرح و قتل باشد بعضى آن را منوط بر اجازه از امام يا نائب امام - عليه السلام - مى دانند ) . 6 - هرگاه يكى از شما منكرى را ديد و نتوانست كه آن را با دست و زبانش انكار نمايد و آن را در دل انكار نمود و خداوند هم صدق چنين عملى را از او بداند ، پس در حقيقت آن را انكار نموده است . 7 - هرگاه نسبت به كسى كرامت و احترام سود ندهد ، پس اهانت و خوار نمودن دور انديش تر است ، و چون تازيانه سود نبخشد پس شمشير برندهتر خواهد بود ( يعنى تنبيهات مراتبى دارد ، تا ممكن است مرتبهء ادنى را بايد به كار برد ، اگر سود نكرد درجه بالاتر ) . 8 - حضرت در بيان آمرين به معروف و نهى كنندگان از منكر فرموده : پس بعضى از آنان انكار كننده منكرند به دست و زبان و قلب ( يعنى با تمام دل و زبان دست آن را بد دانسته و مبارزه مى كنند ) اين دسته كامل كننده خصلتهاى خوبى هستند ، و برخى از آنان انكار كننده با زبان و دل بوده و ترك كننده با دست خود مى باشند ( تنها با زبان و دل نهى مى نمايند ) اين دسته به دو خصلت از خصال