ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )

31

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )

مورد مردانى هم ياريش مى دهند » ، و قطعه‌اى ديگر كه مطلع آن چنين است : « آيا گمان مى برى كه من زبون شده‌ام و غائله‌هاى تو پس از سپيد شدن موهايم به سبب سالخوردگى مرا فرو مى گيرد » ، و قطعه‌اى ديگر كه مطلع آن چنين است : « ما عذر همهء اقوام را مى پذيريم و هر عذرى هم كه تو بگويى و بياورى . » محمد بن اسحاق مى گويد : هرگز از ابو لهب خيرى ظاهر نشده است جز آنچه روايت شده است كه چون خويشاوندان ابو سلمة بن عبد الاسد مخزومى خواستند او را بگيرند و شكنجه دهند و از اسلام او را برگردانند گريخت و به ابو طالب پناه برد . مادر ابو طالب كه مادر عبد الله پدر رسول خدا ( ص ) هم هست از قبيلهء بنى مخزوم است و ابو طالب به همين جهت به ابو سلمه پناه داد . مردانى چند از بنى مخزوم پيش ابو طالب رفتند و به او گفتند : بر فرض كه برادر زاده‌ات محمد را از تسليم كردن به ما باز مى دارى ، اينك ترا چه مىشود كه اين يكى را از ما باز مى دارى ، گفت : او به من پناه آورده است و خواهر زادهء من است و من اگر از خواهر زادهء خود حمايت نكنم از برادر زادهء خويش هم حمايت نكرده‌ام . در اين هنگام صداهاى ايشان بلند شد و صداى ابو طالب هم بلند شد ابو لهب كه هرگز نه پيش از اين موضوع و نه پس از آن ابو طالب را يارى نداده است از جاى برخاست و گفت : اى گروه قريش به خدا سوگند نسبت به اين مرد محترم بسيار سخن مى گوييد و همواره در مورد پناه دادن او اعتراض مى كنيد ، شما را به خدا سوگند مى دهم بس كنيد و دست از او برداريد و گرنه ما هم همراه او قيام مى كنيم تا به آنچه مى خواهد برسد . آنان گفتند : اى ابو عتبة از هر كارى كه تو ناخوش داشته باشى منصرف مى شويم و برخاستند و رفتند . ابو لهب دوست ايشان بود و بر ضد رسول خدا ( ص ) ، و ابو طالب آنان را يارى مى داد و آنان بيم كردند و ترسيدند كه مبادا تعصب خانوادگى او را به مسلمان شدن وا دارد . ابو طالب هم كه اين سخن را از ابو لهب شنيد بر او طمع بست و اميدوار شد كه شايد در يارى دادن به پيامبر ( ص ) همراه او قيام كند و براى تشويق او اين ابيات را سرود : همانا مردى كه ابو عتبة عمويش باشد بايد از اينكه بر او ستمها فرو ريزد در امان باشد . . . همچنين قصيدهء ديگرى خطاب به ابو لهب سروده است كه ضمن آن گفته است : براى محمد ( ص ) نزد تو خويشاوندى نزديك است او هم پيمان و وابسته تو