ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )

14

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )

در مورد زن باردارى كه زنا داده بود ، فتواى معروف خود را صادر فرمود و على ( ع ) است كه روى منبر در مورد ارث زنى كه سهم او را پرسيده بودند ، فورى فرمود يك هشتم ميراثش به يك نهم مبدل مىشود و اين مسأله‌يى است كه اگر شخص متخصص در تقسيم و مسائل ارث مدتى طولانى بينديشد به صحت آن پى مى برد و گمان تو دربارهء مردى كه آن را بالبداهة و همان دم بيان كند چيست ديگر از علوم ، علم تفسير قرآن است كه هر چه هست از او گرفته شده است و فرع وجود اوست . و چون به كتابهاى تفسير مراجعه كنى صحت اين موضوع را در مى يا بى كه بيشتر مبانى تفسير از او و از ابن عباس نقل شده است و مردم مى دانند كه ابن عباس همواره ملازم على ( ع ) بود و از همگان به او پيوسته بود و او شاگرد و بر كشيدهء على ( ع ) است و چون به ابن عباس گفته شد : ميزان دانش تو در قبال علم و دانش پسر عمويت چگونه است گفت : به نسبت قطره‌يى از باران كه در درياى بيكران ( اقيانوس ) فرو افتد . ديگر از علوم ، علم طريقت و حقيقت و احوال تصوف است و نيك مى دانى كه ارباب اين فن در همهء سرزمينهاى اسلام سررشتهء خود را به او مى رسانند و پايگاهشان اوست ، و شبلى و جنيد و سرى سقطى و ابو يزيد بسطامى و ابو محفوظ معروف كرخى و جز ايشان جملگى به اين موضوع تصريح كرده‌اند ، و همين موضوع خرقه پوشى ايشان كه تا امروز مهم ترين شعار ايشان است ، دليلى بسنده براى تو در اين مورد است و آنان اين موضوع را به على ( ع ) اسناد مى دهند . ديگر از علوم علم نحو و مبانى عربى است و همگان مى دانند كه على ( ع ) آن را