قسم پنجم اقتباس و اقتباس آنست كه درج كنند بعضى از قرآن يا غير آن را در كلام خود چنان كه بعضى گفته‌اند : « اصبروا عن المحرمات و صابروا على المفترضات و رابطوا بالمراقبات و اتقوا اللّه في الخلوات يرفع اللّه لكم الدرجات » . قسم ششم لف و نشر و لف و نشر آنست كه جمع كنند ميان دو چيز يا بيشتر و بعد از آن ذكر كنند آنچه تعلق داشته باشد بهر يك چنان كه خداى تعالى مى فرمايدجَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فضَلْهِِ » ذكر ليل و نهار لف است و ذكر سكون و ابتغاء فضل ، نشر . پس « لتسكنوا » راجعست بليل « و لتبتغوا من فضله » راجعست بنهار . قسم هفتم وصل و فصل بايد كه ملاحظه [ كند ] در نظم كلام هر جا كه مقتضى عطف باشد عطف كند بيكى از حروف عطف كه مناسب و ملايم معنى آن كلام باشد و هر جا كه مقتضى نباشد عطف نكند . و اين باب را باب وصل و فصل خوانند . و فايدهء عطف يا تشريك است در حكم ميان معطوف عليه يا قطع نظر از تقديم و تاخير و تراخى يا با ملاحظهء تقديم و تاخير بى تراخى يا با تراخى . يا اثبات حكم است بر احد امرين يا امثال اين چنان كه در بيان معانى حروف عطف مقرر شده . و هر جمله كه مذكور شود بعد از جملهء ديگر و در ميان ايشان تعلق بالذات باشد جملهء دوم را عطف بجملهء اولى نبايد كرد ، چنان كه خداى تعالى مى فرمايد : الم . ذلِكَ الْكِتابُ

--> ( 1 ) سپه ( و ) ندارد ( 2 ) آستانه ( را ) ندارد . ( 3 ) ظاهرا از ابن شمعون است ، رك . تعليقات ( 4 ) قسمتى از آيهء 73 سورهء قصص ( 5 ) آستانه : لطف ( 6 ) سپه : كنند ( ولى بقرينه بعد بايد فعل مفرد باشد ) . ( 7 ) سپه : عطف نباشد ( 8 ) سپه : باب وصل ( فقط ) ( 9 ) نسخه‌ها مغشوش است : آستانه : و تاخيرى تراخى - سپه : تاخير بر تراخى ( 10 ) سپه : فرموده