كه بخندند اندك و بگريند بسيار . « و چنان كه فرموده » : قُلِ اللّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ . قسم دوم مقابله و مقابله آنست كه جمع كنند ميان متعدد « و اضداد و آن متعدد حكم ديگر كنند از براى آن متعدد » و ضد آن حكم را ذكر كنند از براى آن اضداد « و ضد يسر را كه عسرست » : « فاما من اعطى و اتقى و صدق بالحسنى فسنيسره لليسرى و اما من بخل و استغنى و كذب بالحسنى فسنيسره للعسرى » جمع كرد ميان متعدد كه اعطى و اتقى و تصديق حسنى است و ميان اضداد و اين متعدد كه بخل و استغنى و تكذيب بحسنى است و ثابت كرد از براى آن متعدد يسر را و از براى اضداد ، ضد يسر را كه عسرست . قسم سيوم اعتراض و اعتراض آنست كه درج كنند در ميان كلام جملهء اجنبيه كه كلام بى او تمام شود به جهت غرضى و مناسبتى چنان كه فرمود : فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ وَ إنِهَُّ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ . إنِهَُّ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ » زيرا كه « و انه لقسم لو تعلمون عظيم » جملهء معترضه است . قسم چهارم التفات و التفات آنست كه عدول كنند از ميان سياق كلام بسياق ديگر چنان كه فرمود : مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ . إِيّاكَ نَعْبُدُ [ 10 ب ] إِيّاكَ نَعْبُدُ وَ كه عدول كرد از غيبت بخطاب .

--> ( 1 ) آستانه قسمت داخل گيومه را ندارد ( 2 ) قسمتى از آيهء 26 سورهء آل عمران ، با اغلاط مختصرى از كاتب . ( 3 ) سپه ( و ) ندارد ( 4 ) سپه قسمت داخل گيومه را ندارد . ( 5 ) ايضا سپه ندارد در عوض : و چنان كه فرمود ( 6 ) كقوله تعالى ( شرح ابن ميثم ) آيات 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 و 11 سورهء الليل ( 7 ) سپه : اعطا و اتقاء بتصديق بحسنى ( 8 ) سپه : استغنا ( رسم الخط ) ( 9 ) آستانه : ويسر را كه از براى ( 10 ) آيهء 75 و 76 و 77 سورهء واقعه ( 11 ) سپه ( ميان ) ندارد . ( 12 ) آيهء 4 و 5 سورهء فاتحه