الآخوند الخراساني ( مترجم وشارح : مهركش احسان )

325

غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى )

و هو 1 ) غير صالح كما هو واضح 2 ) فلا وجه 3 ) 1 ) اختصاص 2 ) زيرا ذكر اسم فاعل و مفعول فقط مفيد مثال است نه اختصاص [ نظر صاحب فصول در اين‌باره ] 3 ) جناب آقاى صاحب فصول بر خلاف نظر آخوند قائلند كه محل بحث فقط شامل اسم فاعل و آنچه به معناى اسم فاعل و ملحق به آن است مىباشد از قبيل صفات مشبهه به معناى فاعل مثل قتيل به معناى قاتل و همچنين صفاتى كه به هيئت اسم فاعل هستند و كلماتى كه ملحق به آن مىباشند مثل جالس و قائم ، ولى ديگر صفات و مشتقات مثل اسم مفعول ، اسم زمان ، اسم مكان ، صيغه مبالغه و اسم آلات طبق نظر آقاى صاحب فصول خارج از محل بحث مىباشند . مرحوم آقاى آخوند مىفرمايند شايد تو هم صاحب فصول يكى از موارد زير باشد : 1 - اولين دليلى كه ممكن است صاحب فصول قائل به اين نظريه شده باشند را قبلا بيان كرديم و گفتيم از آنجا كه اصوليين بيشتر به اسم فاعل مثال مىزنند شايد موجب توهم چنين ادعاى شده باشد . 2 - دومين دليل ايشان از اين قرار است : ايشان مىفرمايند هريك از معانى اسم مفعول ، اسم زمان و مكان ، صيغه مبالغه و آلت را كه بررسى مىكنيم مىبينيم كه همه علماء در معانى آنها اتفاق دارند و طبق معانى كه براى آنها شده نمىتوانند داخل در محل بحث شوند . ايشان هريك از مشتقات مذكور را بررسى كرده و قائل به اين مدعى شده‌اند :