الآخوند الخراساني ( مترجم وشارح : مهركش احسان )

85

غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى )

فاذا اطلاق و اريد به نوعه 1 ) . . . و ان كان فردا منه 2 ) و قد حكم فى القضيه بما يعمه 3 ) و ان أطلق ليحكم عليه بما هو 3 ) . . . زيد و ضرب نوع نباشد و از آن دو ، حالت حكايت‌گرى اراده نكرده باشد بلكه حكم را براى خود فرد زيد و ضرب لحاظ كرده باشد ديگر از باب استعمال نخواهد بود . اطلاق لفظ و اراده صنف زيد فى ضرب زيد فاعل زيد اذا وقع فى اول الجمله الاسميه مبتدأ همان توضيحات بالا در مورد اطلاق لفظ و اراده صنف نيز جارى است . 1 ) يعنى داخل در باب استعمال بودن بستگى به قصد متكلم دارد ، اگر از آن كلمه اراده نوع كرده باشد جزء مقوله استعمال است همان‌طور كه اگر از آن اراده مثل مىكرد نيز داخل در مقوله استعمال بود . 2 ) يعنى اگرچه آن لفظ خودش مصداق و فردى براى نوع و يا صنف باشد باز هم از مقوله استعمال محسوب مىشود مانند مثال زيد لفظ ( مثال براى نوع ) و زيد اذا وقع فى اول الجمله الاسميه مبتدأ ( مثال براى صنف ) 3 ) يعنى چون از آن لفظ اراده عموم و حكايت‌گرى كرديم از باب استعمال محسوب مىشود . 4 ) يعنى اگر متكلم از لفظ اراده حكايت‌گرى نكرده باشد بلكه از آن لفظ اراده خود مصداق براى نوع و يا صنف نموده باشد ديگر از باب استعمال نخواهد بود .