الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )
256
الخصال ( فارسى )
انگشت و ليسيدن انگشتان و ادب ، خوردن از آنچه در جلو تو است و كوچك گرفتن لقمه و خوب جائيدن و كم به روى ديگران نگاه كردن . پيغمبر در ضمن سفارشهاى خود بعلى « ع » فرمود اى على شايسته است مسلمان براى سر سفره دوازده خصلت بياموزد كه چهار آن لازم است و چهار آن مستحب است و چهار آن ادب است آن چهار كه لازم است بداند اينكه آنچه مىخورد حلال است و نام خدا را ببرد و شكر خدا بنمايد و بدان راضى باشد و آن چهار كه سنت است اينست كه روى پاى چپ بنشيند و با سه انگشت بخورد و از آنچه پهلوى او است بخورد و انگشتان خود را بليسد و آن چهار كه ادب است لقمه را كوچك بردارد و خوب بجود و كم به روى حاضران نگاه كند و دستهاى خود را بشويد . 13 - ماههاى سال دوازده است - امام پنجم « ع » فرمود خدا ماهها را دوازده آفريده كه سيصد و شصت روز باشد هر ماهى سى روز ولى آن شش روزى كه خداوند در آنها آسمانها و زمين را آفريده از آن بيرون شد و از اين راه برخى ماهها از سى كم شد . شرح - سال قمرى دارد و شمسى ، سال قمرى بگردش ماه باشد ، دوازده دوره گردش ماه بر دور زمين يك سال قمرى باشد و چون گردش ماه بر دور زمين از سى روز بيشتر و از بيست و نه روز كمتر نيست دوازده دوره آن كه يك سال قمرى است سيصد و پنجاه و پنج روز و كسرى شود كه آن كسر در ظرف چند سال روز تمامى در حساب آيد . بنا بر اين دوره سال قمرى داراى شش ماه سى تمام و شش ماه بيست و نه روز باشد و در سال كبيسه داراى هفت ماه سى تمام و پنج ماه بيست و نه روز باشد اختلافى كه شماره ماههاى قمرى دارد براى اين است كه مركز زمين مركز مدار گردش ماه نيست بلكه با آن مسافت بسيارى فاصله داد و از اين جهت فاصله ماه نسبت به زمين كم و زياد مىشود و اين اختلاف پديد مىآيد ، علت اين اختلاف را هيئت قديم روى تعديلات حركت ماه نسبت به زمين شرح داده و چهار تعديل براى آن قائل شده كه در كتب هيئت قديم ذكر شده و اينجا موقع شرح و بيان آن نيست با اين حال مشكلات غير قابل حلى هم به نظر آورده و صدها سال متفكرين و رياضيين بزرگى را چون خواجه طوسى و محقق خفرى ببازى گرفته است .