السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )
43
سيرة الأئمة ( سيره معصومان ) ( فارسي )
توانم گفت دربارهء كسى كه هركس دوست دارد دربارهء او فراوان بگويد ؟ و همه مىخواهند با نام على فرّ و شكوه به دست آرند . و با انتساب به او نيكو شوند ؟ تا آنجا كه حتى آيين جوانمردى ( فتوت ) كه بهترين قولى كه دربارهء طريقهء آنها گفته شده آن است كه : خودت را نيكو و ديگران را بد نشمر . حتى سران اين طايفه نيز خود را به على نسبت داده و در اينباره كتابهايى نيز نوشته و اسنادى نيز نقل كردهاند ، كه خود را به آن حضرت رساندهاند و تنها در اين عرصه بر او بسنده كرده و او را سرور جوانمردان ( سيد الفتيان ) ناميدهاند و در تأييد و تقويت آيين خود بيتى را كه گويند در روز جنگ احد از آسمان شنيده شده ، شاهد آوردهاند كه : لا سيف الّا ذو الفقارلا فتى الّا على هيچ شمشيرى چون ذو الفقار و هيچ جوانمردى مانند على نيست . حافظ ابو عبد الرحمن احمد بن شعيب نسايى ( م 303 ه ) نيز خصايص آن حضرت را جسته و آنها را در كتابى جمعآورى كرده است . ابو الفرج اصفهانى در كتاب مقاتل الطالبيين گويد : فضايل على ( ع ) افزونتر از آن است كه بتوان آنها را برشمرد . آن حضرت به اجماع مخالف و موافق و دشمن و دوست ، چنان است كه نمىتوان فضايل وى را ناديده انگاشت و نيز بزرگواريهاى آن حضرت را كه در نزد عامه مشهور و در نزد خاصه مكتوب به جاى مانده است ، نمىتوان پوشاند . اين فضايل و مناقب به گونهاى است كه نيازى به شرح و تفصيل و استشهاد به روايات ندارد . ابن عبد البر مالكى دانشمند و محدث اندلسى نيز در استيعاب مىنويسد : فضايل آن حضرت در ميان برگ كتابها نمىگنجد و بسيارى به جمعآورى آنها پرداختهاند . ولى من به اختصار گوشههايى از حالات و اخلاق آن حضرت را كه شايان ذكر و گوياى امتياز او از ديگران است نقل مىكنم . وى مىگويد : بنى اميه على ( ع ) را به باد ناسزا مىگرفتند و از او بدگويى مىكردند ، اما اين حركات جز بلندى مرتبه و شأن و محبت در نزد علما چيز ديگرى بر على نمىافزود . احمد بن حنبل و اسماعيل بن اسحاق قاضى گويند : دربارهء فضايل هيچيك از صحابه به جز على ( ع ) احاديث صحيح روايت نشده است ، احمد بن شعيب بن على نسايى نيز چنين سخنى گفته است . حاكم در مستدرك نوشته است : شنيدم قاضى ابو الحسن على بن حسن جراحى و ابو الحسين محمد بن مظفر حافظ گفتند ، شنيدم ابو حامد محمد بن هارون حضرمى مىگويد ، شنيدم محمد بن منصور طوسى مىگويد ، شنيدم احمد بن حنبل مىگويد : براى هيچيك از صحابه رسول اكرم ( ص ) فضايلى كه براى على بوده ، حاصل نشده است . و ذهبى در تلخيص مستدرك در دنبال اين سخن ، چيزى نيفزوده است . در كامل ابن اثير آمده است : احمد بن