قلبى سخت و خويى جنگجو داشته است ، اما از سويى ديگر ، با وجود دارا بودن اين خصوصيات ، عابدترين مخلوقات الهى هم بوده است . شب را با نماز و عبادت و خضوع و گريه و زارى به درگاه پروردگار سپرى مىكرد و با آن روحيهء جنگاورى در عين‌حال ، خوش‌خلق‌ترين مردم و نازكدل‌ترين و نرم‌خوترين آنان به شمار مىآمد . گفت‌وگويى مفصل دربارهء برخى از مناقب و فضايل على ( ع ) مناقب و فضايل آن حضرت چنان بىشمار و عظيم است كه برشمردن و توصيف آن ممكن نيست . مرغ فكر آدمى نمىتواند در اطراف آن به پرواز درآيد . سيد حميرى نيز در اين‌باره سروده است : على داراى مناقبى است دست‌نايافتنى / و اگر كسى در پى اين مقصود برآيد و بخواهد بر بعضى از مناقب آن حضرت دست يابد در شگفت خواهد ماند . دربارهء فضايل و مناقب مخصوص به آن حضرت و وجوه امتياز او از ساير ياران پيامبر ، به جز آنچه در لابه‌لاى كتابها آمده ، تأليفات بسيارى نيز وجود دارد . از جملهء اين تأليفات مىتوان از كتابهاى خصايص على ( ع ) نوشتهء نسايى ، خصايص على ( ع ) نوشتهء حافظ ابو نعيم اصفهانى ، خصايص على ( ع ) تأليف ابو عبد الرحمن سكرى و كتاب ما نزل فيه من القرآن ( آياتى كه دربارهء على ( ع ) نازل شده‌اند ) نوشتهء حافظ ابو نعيم اصفهانى نام برد . البته ، براى اثبات عظمت و شأن والاى على ( ع ) و تمايز آن حضرت پس از رسول اكرم ( ص ) از ديگر مردمان ، و شريك بودن آن حضرت در برخى از صفات با پيامبر به هيچ‌وجه به روايات راويان و نوشته‌هاى نويسندگان نيازمند نيستيم . بلكه براى دستيابى به اين مقصود كافى است نگاهى گذرا بر احوال آن حضرت بيفكنيم و دريابيم او در جنگهايى كه در ركاب پيامبر همراه بوده ، چگونه توانسته است بر دل اعراب هراس افكند و رؤسا و سران عرب را به ديار عدم رهسپار سازد . على با اين دلاوريهاى خود تخم بغض و كينه‌اى در قلبهاى اعراب كاشت ، به گونه‌اى كه بازماندگان كسانى كه به دست على كشته مىشدند همواره كينهء او را بر دل داشتند و در قلبهاى خود آتش دشمنى با او را افروخته‌تر مىكردند . اگرچه برخى از ايشان از روى اجبار و ترس از كشته شدن و عده‌اى ديگر از روى اعتقاد آيين اسلام را پذيرا شدند ، اما عقيدهء آنها نتوانست ، مانع بروز اين كينه و حسد بر ضد قاتل پدر و برادر و فرزند و خويشاوند آنان شود . البته اين امرى طبيعى است . حتى مىبينيم پيامبر ( ص ) سرور فرزندان آدم و كامل‌ترين آفريدهء خداوند نيز نمىتواند به قاتل حمزه ، عموى خود ، نظر كند و خطاب به او مىفرمايد : « از من دور شو . » ابو حذيفه بن عتبة بن ربيعه كه از مسلمانان بود ، وقتى ديد پدرش را به طرف چاه مىكشند ،