روز ( خمسه و سبعين ) شده باشد . زيرا تسعين و سبعين به خاطر نزديكى حروف آن دو و اينكه خطوط قديمى غالبا از نقطه خالى بوده‌اند بدل به يكديگر شده‌اند . با اين حساب منافات ميان اين دو قول بر طرف مىشود . و آن عبارت از دو روز از صفر و سه روز از جمادى الآخر بوده كه مجموعا پنج روز مىشود و ربيع الاول و ربيع الآخر و جمادى الاولى هم جمعا نود روز مىشوند و با اين حساب فاطمه نود و پنج روز پس از پدرش زيسته است . ( 1 ) شايد بتوان از روايتى كه مىگويد فاطمه سه ماه پس از پدرش زندگى را بدرود گفت ، براى تأييد اين قول كمك گرفت و از آن پنج روز اضافى تسامح كرد . دربارهء طول مدت بيمارى فاطمه ( س ) ، ابن شهر آشوب در مناقب روايت كرده است كه آن حضرت پس از وفات پدرش ، همواره سرش را مىبست ، وى در ادامهء اين روايت مىگويد : « سپس بيمار شد و چهل روز بيمارىاش به طول انجاميد آنگاه از دنيا رفت » . ظاهر اين عبارت حاكى از آن است كه فاطمه چهل شب به حالت بيمارى بوده مگر آن كه بگوييم مقصودش آن است كه فاطمه پس از پدرش چهل شب زيسته است . همچنين از امام باقر ( ع ) روايت شده است كه فرمود : « فاطمه پانزده روز بيمار بود و در پى بىآن دنيا را وداع گفت . » ( 2 ) عمر آن حضرت به هنگام مرگ هجده سال و بنا به قولى هجده سال و دو ماه و مطابق نظرى ديگر هجده سال و هفت ماه بوده است ، اين امر بسته به آن است كه ولادت فاطمه ( س ) را در سال پنجم پس از بعثت بدانيم . اما اگر ولادت وى را در سال دوم بعد از بعثت بدانيم ، عمر وى به هنگام وفات بيست و يك سال بوده است . حاكم در مستدرك به سند خود از ام الحسن دختر ابو جعفر محمد بن على از برادرش جعفر بن محمد ، همين قول اخير را روايت كرده است . وى گويد : « فاطمه در بيست و يك سالگى از دنيا رفت و در رأس چهل و يك سالگى پيغمبر به دنيا آمد . » بنابر نظر مؤلف كتاب / استيعاب كه تولد فاطمه را يك سال پس از بعثت مىداند ، عمر آن حضرت بيست و دوم مىشود و بنابر آنكه وى پنج سال پيش از بعثت به دنيا آمده باشد كه اين سخن بيشتر علماى اهل تسنن است ، آن حضرت به هنگام مرگ بيست و هشت سال داشته است . ( 3 ) از مداينى نقل شده است كه گفت : « فاطمه مرد در حالى كه بيست و نه سال داشت . » و نيز از زبير بن به كار از عبد الله بن حسن ، نقل شده است كه فاطمه سى سال داشت . اين اختلافات همه ناشى از اختلاف در تاريخ ولادت آن حضرت مىباشند ، همچنان كه