نكتهء ديگر اين كه خبر واحد اگر چه ظنى است اما مىتواند جانشين علم شود « 1 » و همان نتيجه‌اى را كه دليل علمى دارد ، خبر واحد نيز دارد ، در نتيجه تكيه بر خبر واحد معتبر ، نسبت دادن چيزى به خداوند با دليل ظنى نيست . 2 . حجيت خبر واحد در احكام شرعى گروهى ديگر قائل به تفصيل شده‌اند ، آنان مىگويند : خبر واحد ظنى در آياتى كه مربوط به فقه و احكام شرعى است حجيت دارد ، اما در آنچه مربوط به فقه نيست ؛ مانند اعتقادات ، قصص ، تاريخ ، تفسير قرآن و . . . اعتبارى ندارد . « 2 » اين گروه چنين استدلال كرده‌اند كه ، در احكام فقهى اگر علم وجود نداشته باشد به ظن ( امارات ) معتبر هم مىتوان اعتماد كرد . ولى در عقايد نمىتوان به ظن و گمان تكيه نمود و نياز به يقين است . از طرف ديگر : دليل اعتبار خبر واحد ظنى ، سيرهء عقلا است و سيرهء عقلا دليل لبّى است ، و در دليل لبّى به قدر متيقن اكتفا مىشود ، و قدر متيقن آن ، احكام عملى و فقهى است . ولى در موارد شك نمىتوان به دليل لبّى تمسّك كرد . پس اين كه دليل اعتبار خبر واحد ، آيات غير فقهى را ؛ مانند تاريخ اقوام ، قصص ، ويژگىهاى معاد و . . . شامل شود مشكوك است و اصل هم بىاعتبار بودن دليل لبّى در غير مورد يقين است . بنابراين اخبار آحاد ظنى در غير احكام فقهى معتبر نيست . نقد و بررسى آيا خبر واحد تنها در احكام شرعى حجيت دارد ؟ آنچه در اين بيان مهم است دليل حجيت خبر واحد است ؛ دليل حجيت خبر واحد ، يا سيرهء عقلا است يا دليل نقلى ؛ مانند آيهء نبأ . و از آن جا كه مهم‌ترين دليل حجيت خبر واحد سيرهء عقلا است و چنين نيست كه عقلا خبر واحد را تنها در احكام عملى و فرعى حجت بدانند ، بلكه دايرهء حجيت آن اعم از احكام

--> ( 1 ) معالم الاصول ، ص 190 ؛ خويى ، ابو القاسم ، البيان / ص 398 . ( 2 ) الميزان ، ج 12 / 262 .