حسين علوى مهر
67
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
روش تفسير قرآن به قرآن اين شيوه تفسيرى عبارت است از توضيح و كشف آيهاى به وسيله آيات هم لفظ و هم محتوا ، توضيح اين كه تا آن جا كه آيات مىتواند روشنگر آيهاى باشد نوبت به ديگر منابع نمىرسد . آغاز و چشمانداز تفسير هر آيه بايد آيات قرآن باشد نه اين كه زمينه فهم آيه را از آغاز با شأن نزول آماده نموده و پس از آن به سراغ آيات برويم بلكه زمينه فهم آيات را بايد با خود آيات فراهم نمود ، دانشمندان زيادى طرفدار اين روش مىباشند . از طرفداران اين نظريه مىتوان ، « ابن تيميه » ، « ابن كثير » ، « بدر الدين زركشى » ، « علامه طباطبايى » ، « محمد جواد بلاغى صاحب تفسير آلاء الرحمان » ، « دكتر صادقى صاحب تفسير الفرقان » ، « محمد امين مالكى » و . . . نام برد . « زركشى » مىنويسد : « . . . بهترين تفسير اين است كه قرآن به وسيله قرآن تفسير شود ، چرا كه اين كتاب الهى اگر در جايى به اجمال سخن گفته است ، جاى ديگر به تفصيل آن پرداخته و نيز در جايى كه به اختصار بيان كرده است ، جاى ديگر ( آيهاى ديگر ) به شرح و بسط آن پرداخته است . آرى اگر تفسير قرآن در خود قرآن يافت نشد به سراغ سنت مىرويم . » « 1 » « ابن كثير » در اين باره مىنويسد : « در آغاز بايد به سراغ خود قرآن رفت و تفسير آن را از
--> ( 1 ) ر . ك ، البرهان فى علوم القرآن ، ج 2 / ص 175 .