حسين علوى مهر
58
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
خوبى براى دانش روشهاى تفسيرى به شمار مىروند ، ولى موضوع آنها چيز ديگرى ؛ مانند شرح حال مفسران ، آثار تفسيرى آنها ، مقدمهء تفسير و . . . بوده است . اما امروزه كتابهايى مستقل دربارهء روشهاى تفسير قرآن نگاشته شده است كه برخى از آنها عبارتند از : مذاهب التفسير الاسلامى ، گلذزيهر ( مستشرق آلمانى ) ، ترجمهء دكتر عبد الحليم نجار . مناهج فى التفسير ، دكتر مصطفى صاوى الجوينى . اتجاهات التفسير ، دكتر عفت محمد شعرقاوى . مبانى و روشهاى تفسيرى ، عميد زنجانى . اتجاهات التفسير فى القرن الرابع عشر ، دكتر سليمان فهد رومى . دراسات فى التفسير و المفسرون ، دكتر عبد القهار داود العانى . مناهج المفسرين ، دكتر مساعد مسلم آل جعفر . التفسير و مناهجه ، دكتر سيد احمد عبد الغفار . التفسير و المفسرون ، دكتر محمد حسين ذهبى . التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب ، محمد هادى معرفت . در سالهاى اخير افزون بر كتابهاى مستقل در اين زمينه ، بعضى از پژوهشگران به بررسى روش تفسيرى برخى از مفسران معروف ، مانند طبرسى ( مجمع البيان ) ، شيخ طوسى ( تبيان ) و . . . پرداختهاند ؛ از جمله : اكبر ايرانى قمى ، روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ، چاپ اول 1371 . دكتر حسين كريميان ، طبرسى و مجمع البيان ، در دو جلد . على اوسى ، الطباطبايى و منهجه فى تفسيره الميزان . نيز دربارهء تفسير كبير ( فخر رازى ) ، كشاف ( زمخشرى ) و المنار ( محمد عبده و شاگردش رشيد رضا ) كتابهايى نوشته شده است . عوامل مؤثر در گوناگونى روشهاى تفسيرى مفسر ، با درك و بينشى كه نسبت به دانشهاى زمان خود دارد ، و نيز بر اساس مبناهايى كه