حسين علوى مهر
343
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
تعريف گرايش اجتماعى يكى از گرايشهايى كه در قرون اخير گسترش يافته است ، تفسير قرآن كريم با ديد نيازهاى اجتماعى است . يكى از ويژگىهاى اين گونه تفاسير پيروى نكردن از شيوهء تفسيرى سلف است كه تنها متكى به روايات ، آيات و لغت مىباشند ، اين گرايش براساس يافتههايى از قرآن به مباحث مورد نياز جامعهء خود پرداخته تا مشكلات اجتماعى عصر خود را حل كند ، يا دين را به شكل جديدى متناسب با زمان مطرح نمايد . مطالب تفسيرى اين نوع گرايش و انديشه ، برگرفته از قرآن با شيوهاى جذّاب است تا مردم و جوانان را به سوى قرآن جذب نموده و دانشهاى موجود و نيز سنتهاى اجتماعى را منطبق با قرآن نمايد . در اين گرايش ، مفسر با نگرش جامعه زدايى ، تحت تأثير نيازهاى اجتماعى است ، ممكن است شيوهها و نيز انديشههاى سنتى را محكوم نمايد ، و ديدگاههاى منطبق با دانشها يا جامعهء عصر خود ارائه دهد ، از طرف ديگر امتياز اين گرايش آن است كه خود را از مسائل خرافى ، اوهامات و افكار دور از ذهن مردم كنار مىگذارد و ديدگاههاى معقولى نيز در ميان مردم رواج مىدهد و اعجازهايى نيز ؛ مانند اعجاز علمى براى قرآن اثبات نموده و بالاخره ثابت مىنمايد كه قرآن براى هر زمانى كارساز و راهگشاى سعادت انسان است . در اين گرايش مفسرانى مىتوانند قدم گذارند كه نسبت به سنتگرايان و سنتهاى