است ، در واقع تفسير بلاغى به معناى كامل‌تر همين تفسير است و شايد بتوان گفت : نخستين كسى كه به طور كامل ، نكات علوم بلاغت را در ضمن آيات مطرح كرده ، زمخشرى در كشاف است . 11 . جوامع الجامع تفسير جوامع الجامع ، تأليف فضل بن حسن طبرسى صاحب مجمع البيان ( متوفاى 543 ق ) است ، اين تفسير الهام گرفته از كشاف است . 12 . نهاية الايجاز فى دراية الاعجاز فخر رازى ( متوفاى 606 ق ) . قرن هفتم 13 . بديع القرآن ، و الخواطر السوانح فى اسرار الفواتح ابو الاصبع المصرى ( متوفاى 654 ق ) . قرن هشتم 14 . البحر المحيط اين كتاب ، تأليف اثير الدين ، محمد بن يوسف حيّانى اندلسى نحوى ( متوفاى 745 ق ) است . او از بزرگان علم و ادب ، و در زمان خود شيخ نحويون مصر بوده است . اين كتاب جامع‌ترين تفسيرى است كه مشتمل بر نكات ادبى رايج است . به صرف ، نحو ، قرائت ، مفردات ، معانى ، بيان و بديع آيات قرآنى پرداخته است و مقدمه‌اى بر روش تفسيرى خود نگاشته است . 15 . الطراز نويسندهء اين كتاب ، امام يحيى بن حمزة العلوى ( متوفاى 749 ق ) است . او اين كتاب را بر شاگردان خود ارائه داده است آنها پس از اين كه كشاف را مىخوانند از استاد خود درخواست مىكنند كه در « اعجاز القرآن » كتابى را براى آنان تدوين نمايد ، وى نيز « الطراز » را مىنويسد .