مىدهد ، مانند : وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ؛ « 1 » هيچ نفسى ايمان نمىآورد مگر به فرمان خدا » . يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ ؛ « 2 » خداوند هر كس را بخواهد گمراه و هر كس را بخواهد هدايت مىكند » . « هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ ؛ « 3 » سير انسان‌ها در خشكى و دريا به دست خدا است » . « وَ ما هُمْ بِضارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ؛ « 4 » آنها به كسى ضرر نمىزنند مگر به اجازهء خدا » . جمع بين اين دو گروه از آيات به اين است كه انسان خود با اختيار و آزادى داراى فعل و ترك است ، ولى توانايى و اختيار انجام آن از جانب خداوند متعال مىباشد « 5 » و همين معناى « امر بين الامرين » است . « 6 » معرفى تفاسير كلامى تفاسير شيعه از زمان شروع مباحث كلامى ، دانشمندان و مفسران در صدد تدوين افكار و انديشه‌هاى خود بوده و به تفسير آيات قرآن كريم با رنگ كلامى پرداخته‌اند . اوج مباحثات كلامى در عصر « حسن بن موسى نوبختى » ( م 310 ق ) صاحب كتاب « فرق الشيعه » است كه از متكلمان به نام عصر خود بوده است . روشن است كه مفسران شيعه ، در هر زمان براى اثبات و دفاع از عقايد خود هنگامى كه به آيه‌اى در رابطه با اعتقادات مىرسيده‌اند ، براى اثبات حقانيت خود تلاش فراوان نموده‌اند . مهم‌ترين تفاسيرى كه از عقايد شيعه دفاع نموده‌اند ، عبارتند از :

--> ( 1 ) يونس / 100 . ( 2 ) فاطر / 8 و ابراهيم / 4 . ( 3 ) يونس / 22 . ( 4 ) بقره / 102 . ( 5 ) استاد سبحانى ، الالهيات ، ج 1 / 700 . ( 6 ) همان .