از طرف ديگر ، انديشهء بشر داراى محدوديت است . از اين رو ، خداوند دانش بىكران خود و مضامين بلند مرتبهء آن را در قالب الفاظ متداول آورده است ، تا براى بشر قابل فهم باشد ، اين الفاظ هر چند هم كه گويا و رسا باشد ، گنجايش آن مفاهيم بلند مرتبه و دانش بى كران خداوند را ندارد ، چرا كه الفاظ ، مربوط به محسوسات و عالم ماده است ، بدين جهت براى درك بيش‌تر آن مفاهيم عاليه و معنوى ، الفاظ قرآن نياز به تفسير بيش‌ترى دارند . ب . خداوند متعال در بيان آيات احكام ، به كليات آنها بسنده كرده است و به بسيارى از جزئيات اشارت ننموده و اين خود نيازمند به توضيح و تفسير است كه بر عهدهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و اهل بيت پيامبر عليهم السّلام مىباشد . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « انّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله نزلت عليه الصلاة لم يسمّ الله لهم ثلاثا و لا اربعا ، حتى كان رسول الله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هو الّذى فسّر لهم ذلك . . . ؛ « 1 » نماز بر پيامبر نازل شد ، اما خداوند بيان نكرد چند ركعت است ، سه ركعت ، يا چهار ركعت . و اين رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بود كه براى مردم ركعات نماز را تفسير نمود » . همچنين است احكام زكات ، حج ، ولايت و . . . كه تبيين و شرح جزئيات آنها بر عهدهء مفسران قرآن ( رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و اهل بيت او عليهم السّلام ) است . خداوند متعال مىفرمايد : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ « 2 » و ما قرآن را به سوى تو فرود آورديم تا براى مردم آنچه را به سوى آنان نازل شده است توضيح دهى » . ج . بيش‌تر آيات قرآن در رابطه با حوادث و موضوعاتى خاص نازل شده است ، و تنها افرادى كه هنگام نزول ، حضور داشته‌اند از عمق حادثه ، و كم و كيف آن آگاهى دارند ، ولى ديگرانى كه از چگونگى نزول وحى دانشى ندارند مطالب براى آنان به طور كامل مفهوم نيست ؛ مانند شاعرى كه شعر يا قصيده‌اى را به مناسبت حادثه‌اى ، بيان مىكند و افراد خاص حاضر در صحنه ، نسبت به آن آگاهى دارند ، اما براى افرادى كه پس از آنها مىآيند و شعر را مطالعه مىكنند مفهوم نيست ، بدين جهت تفسير و توضيح آن حادثه

--> ( 1 ) اصول كافى ، ج 1 / 286 . ( 2 ) نحل / 44 .