حسين علوى مهر
25
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
ضرورى مىنمايد . د . قرآن كتابى است در حد اعجاز همراه با فصاحت و بلاغت كه ( مانند كلام بسيارى از اديبان و حكيمان ) پر از كنايات ، استعارات و اشارات است ، اين رموز ادبى و لطايف حكمى ، نياز به تفسير و شرح و بسط دارد . ه . قرآن كريم داراى آيات متشابه ، عمومات ، مطلقات ، مجملات و . . . مىباشد ، و فهم مخصص ، مقيد ، مبيّن و دانش تأويل متشابهات نزد امامان معصوم عليهم السّلام است و تفسير آنها در سخنان معصومين عليهم السّلام يافت مىشود . افزون بر مطالب فوق كه نيازمندى قرآن را به تفسير روشن مىسازد ، لغات و كلمات قرآن كريم نيز مطابق كاربرد قبايل و منطقههاى مختلف عرب آن عصر بوده است . براى آشنايى با اين لغات مراجعه به كتابهايى كه لغت شناسان نوشتهاند ضرورى مىنمايد تا معانى اصيل و ريشهاى كه با فرهنگ حجاز ، يمن و ديگر مناطق عرب آن عصر مطابقت دارد مورد بررسى قرار گيرد ، زيرا معانى بسيارى از لغات ، در اين عصر تغيير يافته است ؛ مانند واژهء « كفات » كه اكنون به معناى « پرندهء تيز پرواز » است ولى در عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به معناى زمينى بود كه در برگيرندهء چيزى مانند مردگان باشد . در نتيجه اين كتاب الهى داراى رموز و مفاهيمى است كه هر چه بيشتر بايد شكافته شود تا گنجينههاى اسرار آن بر تشنگان حقيقت آشكار گردد . موضوع و هدف علم تفسير با توجه به مطالب گذشته روشن شد كه موضوع علم تفسير ، « كلام و حيانى خداوند » است كه در مجموعهاى با نام قرآن كريم در اختيار بشر قرار داده شده است . اما هدف از تفسير ، رسيدن به فهم معانى كلام خداوند « و قرآن كريم » و نيل به حقايق علمى و قوانينى است كه حيات ابدى و سعادت بشر را در دنيا و آخرت تأمين مىكند ؛ چرا كه قرآن ، منبع كل حكمت ، معدن هر فضيلت ، تفصيل كل شى ، هدايت ، رحمة ، بشرى للمؤمنين ، شفاى قلوب ، ذكرى ، تذكرة ، بيان و تبيان كل شى مىباشد .