حسين علوى مهر

209

روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )

چهارم : مرحلهء نهايى آخرين مرحله براى يك مفسر نتيجه‌گيرى از مراحل گذشته و ابراز رأى و ديدگاه نهايى با استفاده از براهين و دلايلى است كه ، پس از بررسى آيات ، روايات ، لغات ، ديدگاه ديگران و نيز دلايل عقلى و نقد و بررسى ديدگاه‌هاى ديگر انجام مىگيرد . اين مرحله را در دو قسمت مىتوان ارائه داد : 1 . انتخاب بهترين ديدگاه : در اين قسمت مفسر بايد همراه با دليل و برهان قوى ، و نقض و بطلان دلايل ديگر ديدگاه‌ها ، ديدگاهى صحيح را مطرح كند تا بتواند جايگاه خوبى در ميان نظريات داشته باشد . 2 . بررسى مسائل و نكات جنبى : اين قسمت ، ذوق و سليقهء مفسر را طلب مىكند تا در ضمن تفسير آيات به يك موضوع اخلاقى ، تاريخى ، اجتماعى ، تربيتى ، اقتصادى و . . . دست يابد . در اين صورت هم مىتواند افكار مخاطب خود را در مسائل دينى با استفاده از روايات و نيز آيات ديگر روشن نموده و او را با معارف دين آشنا سازد و هم يك بحث موضوعى مطرح نمايد كه ، در مجامع علمى ديگر به طور مستقل قابل طرح و ارائه مىباشد . معرفى تفاسير اجتهادى ( جامع ) تفاسير شيعه 1 . تفسير تبيان مؤلف تفسير گرانسنگ تبيان ، ابو جعفر محمد بن حسن بن على طوسى ، معروف به « شيخ طوسى » و « شيخ الطائفه » است ، او متولد 385 ق . و متوفاى 460 ق . است . وى از اركان اماميه و از بزرگان و پيشتازان در علوم مختلف بوده ، و مهم‌ترين كتابهاى علم فقه ، تفسير ، حديث ، رجال و اصول را به رشتهء تحرير درآورده است . دو كتاب از كتاب‌هاى اربعهء شيعه ؛ يعنى تهذيب و استبصار ، و كتاب الفهرست در رجال ، و كتاب تبيان در تفسير ، و عدة الاصول در اصول فقه به خامهء آن شيخ بزرگ نگاشته شده است . تفسير تبيان از قديمىترين تفاسير مبسوط و كامل شيعه است كه ، همچنان داراى اعتبار و