حسين علوى مهر
150
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
6 . تفسير صافى ملا محسن فيض كاشانى ( م 1091 ق ) ، فيلسوف ، محدث ، فقيه و عارفى است كه داراى سه تفسير مىباشد ؛ يكى مفصل « صافى » و دو تفسير ديگر متوسط و مختصر « اصفى » و « مصفّى » نام دارد . تفسير صافى اگر چه به روش نقلى و روايى است ، اما از نظر علمى با دقت بيشترى با روايات برخورد نموده است ( در واقع هم روايى و هم درايى ) . منابع تفسير صافى : فيض كاشانى ، در عبارات متكى به تفسير بيضاوى ، و در نقل روايات متكى به متون روايى شيعه از اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السّلام از جمله تفسير عياشى و قمى است . مؤلف مقدمهاى بسيار مفيد دارد كه از بهترين مقدمات تفسيرى به شمار مىرود . ( شامل 12 مقدمه علمى و سودمند ) . اين تفسير از آثار گران بهاى شيعه است . مرحوم ملا محسن فيض ، علاوه بر روايات ، بر لغت و ادبيات نيز در برخى مواقع تكيه نموده است . گاه منبع حديث را ذكر نموده و در برخى آيات به مباحث عقلى يا عرفانى نيز اشاراتى دارد . 7 . كنز الدقائق و بحر الغرائب تفسير كنز الدقائق ، تأليف ميرزا محمد ، جمال الدين قمى معروف به مشهدى ، شاگرد فيض كاشانى و ( متوفاى 1125 ق ) است . شيوهء مرحوم مشهدى ، مشابه روش فيض كاشانى در تفسير صافى است . تفاسير روايى اهل سنت 1 . تفسير طبرى يكى از تفاسير معروف اهل سنت ، تفسير « جامع البيان عن تأويل آى القرآن » ، تأليف ابو جعفر محمد بن جرير طبرى ، معروف به « تفسير طبرى » از دانشمندان قرن سوم و چهارم هجرى است . او در سال 224 هجرى قمرى در شهر آمل از استان مازندران كه در آن زمان به