صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
102
رسالهء سه اصل ( فارسى )
قوت بفعل آمد ، در ادراك معقولات با عقل فعال كه قلم پروردگارست متحد مىگردد . و ما اين مساله را در كتابهاى خود بيان كردهايم بر وجهى كه مزيدى بر آن متصور نيست و اين موضع محل ذكر آن نيست . پس بنابرين مقدمات گوئيم كه نفس چون ابتداء كون روى بجانب طبيعت بدن دارد و پشت به طرف عالم قدس كرده ، پس وى در مطالعه مطالب حقه محتاج بائينههاى متعدده هست ، همچون كسى كه خواهد در صورتى كه در پس پشت او واقعست در نگرد او را دو آئينه در كارست . آنكه نزديكترست مثال مقدمه صغرى است و آنچه دورترست مثال مقدمه كبرى است ، و آن مطلوب كه از ملاحظه اين آئينه ديده مىشود مثال نتيجه است . ( 148 ) و باز اگر خواهد كه در صورتى ديگر ، كه در صورتى كه مخالف صورت آن نتيجه است واقع باشد ، نگرد باز محتاج به چند آئينه ديگر مىشود . همچنين در راه مطلوب حقيقى مر مرآت نفس انسانى را چمها و خمها و پيچاپيچى چند واقعست كه جز از راه ترتيب مقدمات كه فى الحقيقه آئينههاى روحانىاند در ابتداء حال ملاحظه آن مر انسان را حاصل نمىگردد . مقصود وجود انس و جان آئينه است * منظور نظر در دو جهان آئينه است در آئينه جمال شاهنشاهيست * وين هر دو جهان غلاف آن آئينه است