اكنون بايد ديد كه : چرا در فرصت كوتاهى پس از آمدن ابن زياد به كوفه ، به طور كلّى ، ورق برگشت و فضاى عمومى كوفه ، در جهت خواستِ حكومت يزيد قرار گرفت ؟ به سخن ديگر ، جامعه كوفه در كنار آن ويژگىهاى مثبت ، چه خصوصيّات ديگرى داشت كه يك روز ، فضاى عمومى آن در جهت خواستِ امام حسين عليه السلام بود و روز ديگر ، در جهت خواست يزيد ؟ و آيا اين رويكردِ مردم كوفه را مىتوان به حساب شيعيان گذاشت ؟ براى پاسخ دادن به اين پرسش‌ها ، جامعه‌شناسى و روان‌شناسى مردم كوفه و شناخت نظام ادارى و اقتصادى حاكم بر اين شهر ، ضرورى است . در بخش‌هاى آينده ، به تبيين اين مسائل خواهيم پرداخت و پس از آن ، مهم‌ترين عوامل شكست نهضت كوفه را بررسى خواهيم كرد .