تكفير مىكردند . « 1 » آنان « ابن‌تيميه ابوالعباس تقىالدين احمد بن عبدالحليم » حنبلى مذهب ( 661 - 728 ه . ق ) را الگوى مذهبى خود قرار داده‌اند و همانند ابن‌تيميه ، « 2 » ميان بيشتر فرقه‌هاى اسلامى مشروعيت و مقبوليت ندارند و گذشته از شيعه ، بسيارى از علماى اهل‌سنت و حتى « سليمان بن عبدالوهاب » ( م . حدود 1210 ه . ق ) برادر « محمد بن عبدالوهاب نجدى حنبلى » ( 1115 - 1206 ه . ق ) ، بنيانگذار وهابيت ، براى رد و ابطال عقايد اين فرقه تازه تأسيس كتاب نوشته‌اند كه برخى از آنها را نام مىبريم : « 3 » « الحواشى المدنية على المقدمة الحضرميه » ، تأليف بزرگ‌ترين استاد ابن‌عبدالوهاب ، « شيخ محمد بن سليمان كردى شافعى » ( م . 1194 ه . ق ) ؛ « 4 » « تجريد سيف الجهاد لمدعى الاجتهاد » ، نوشته استاد ديگرش « علامه عبدالله بن عبداللطيف شافعى » ؛ « 5 » « الصواعق الالهية فى الرد على الوهابيه » ، « فصل

--> ( 1 ) . محمدبن‌عبدالوهاب در كتاب « كشف الشبهات » شانزده شبهه را مطرح كرده و پاسخ داده ، و غير از پيروانش همه را تكفير كرده است . كشف الشبهات ، صص 3 - 57 ؛ الذريعه ، ج 25 ، ص 150 . ( 2 ) . علماى بسيارى از سنى و شيعه براى رد « ابن‌تيميه » كتاب نوشته‌اند كه به برخى از آنها در متن اشاره شد ؛ ر . ك : التوفيق الربانى فى الرد على ابن‌تيمية الحرانى ، گروهى از دانشمندان ؛ الغدير ، ج 5 ، ص 86 به بعد . سلفىگرى وهابى ، حسن‌بن‌على سقاف ، صص 185 و 203 . ( 3 ) . از مخالفان محمد بن‌عبدالوهاب مىتوان به افراد زير نيز اشاره كرد : ابن‌فيروز محمد بن عبدالله بن‌محمد بن‌فيروز احسائى ، فقيه حنبلى مذهب ( 1142 - 1216 ه . ق ) ، معجم المؤلفين ، كحاله ، ج 10 ، ص 245 ؛ عبدالمحسن‌بن‌على اشيقرى فقيه حنبلى مذهب ( م . 1187 ه . ق ) ، اسماعيل‌بن‌محمد باشه مالكى مذهب ( م . 1248 ه . ق ) ، الاعلام ، زركلى ، ج 1 ، ص 326 و ج 4 ، 151 . براى آگاهى بيشتر از ديگر رديه‌ها عليه وهابيت ر . ك : فى ظل اصول الاسلام ، جعفر سبحانى ، صص 350 - 355 و سلفىگرى وهابى ، حسن سقاف ، صص 185 و 203 . ( 4 ) . سلفى گرى وهابى ، ص 63 . ( 5 ) . فى ظل اصول الاسلام ، سبحانى ، ص 350 .