ب ) مناظره‌هاى مكتوب همان‌گونه كه گفته شد ، برخى مناظره‌ها ، به صورت نوشتارى برگزار مىشد . اكنون ما نمونه‌هايى از اين مناظرات را كه در قالب رديه‌نويسى نيز جاى مىگيرند ، مىآوريم : « ابن‌قبه ابوجعفر محمد بن عبدالرحمان بن قبه رازى بغدادى » ، ( معتزلى شيعه شده و متوفاى پيش از 319 ه . ق ) ، افزون بر كتاب‌هاى نقض كتاب « الاشهاد » ابوزيد علوى ، « الرد على الزيديه » و « الرد على ابىعلى الجبايى » ، كتابى به نام « الانصاف » را درباره امامت و در راستاى تثبيت و تقويت عقيده شيعه نگاشت . « ابوالحسين محمد بن بشر حمدونى سوسنگردى » ، كه « ابوالعباس نجاشى » ( م . 450 ه . ق ) او را از دانشمندان برجسته و متكلمان شيعه و داراى چند اثر درباره امامت مىداند ، اين كتاب را در سفر بلخ همراه داشته است و در بلخ آن را به « ابوالقاسم عبدالله بن احمد بن محمد كعبى بلخى » ( م . 319 ه . ق ) ، از متكلمان طراز اول معتزله ، عرضه كرده است . بلخى پس از مطالعه ، پاسخى با عنوان « المسترشد » بر آن نگاشت . سوسنگردى پاسخ او را به شهر رى نزد ابن‌قبه آورد و ابن‌قبه با نگارش « المستثبت » آن را نقض كرد . دوباره ابوالحسين ، المستثبت را به بلخ برد . ابوالقاسم كعبى در پاسخ آن « رد المستثبت » را نوشت . اما هنگامى كه سوسنگردى به رى برگشت تا پاسخ ابوالقاسم بلخى را به ابوجعفر ابن‌قبه دهد ، وى درگذشته بود . « 1 »

--> ( 1 ) . رجال نجاشى ، ابوالعباس احمدبن‌على كوفى ، ج 2 ، صص 288 و 289 .