محمد غفورى
38
نقش شيعه در تاريخ نگارى اسلامى ( فارسى )
اصلى را كه براى تثبيت قدرتش خطرآفرين بودند ، به بيعت و تبعيت بكشاند . ازاينرو بيعت على ( ع ) كه تنها مدعى خلافت و جانشينى رسول خدا ( ص ) بود ، بسيار مهم و ضرورى ارزيابى مىشد . بنابراين همه تلاشها بر گرفتن بيعت از على ( ع ) متمركز گرديد . حضرت در برابر اين فشارها تسليم نمىشد و با استدلالهاى عقلى ، عرفى و شرعى ، بر حقانيتش پافشارى مىكرد . « 1 » به جز على ( ع ) ، حضرت زهرا ، امام حسن ، امام حسين ، امام باقر ، امام صادق ، امام كاظم ، امام رضا ، امام جواد ( عليهم السلام ) ، و نيز سلمان ، ابوذر ، مقداد ، عباس عموى پيامبر ( ص ) ، ابنعباس و دهها تن از شاگردان و شيعيان ائمه ( عليهم السلام ) ، و در دورههاى بعد ، دانشمندان شيعه ، مانند شيخ صدوق ، شيخ مفيد ، فضل بن شاذان نيشابورى ، ابنطاووس و علامه حلى ، در باب امامت و ديگر عقايد شيعه ، احتجاجات و مناظرههايى داشتهاند كه همه اين احتجاجات را مىتوان به مناظرات معصومان و شيعيان ، يا مناظرات درباره امامت ، عقايد و احكام ، دستهبندى كرد . افزون بر موضوع خلافت و امامت ، برخى موضوعاتى كه دستمايه مجادلهها و مناظرههاى شيعه و سنى بوده است عبارتاند از : قرآن ، فدك ، رجعت ، تقيه ، توسل ، شفاعت ، سجده بر تربت ، ساخت و زيارت قبور ، وثاقت صحابه و متعه . « 2 »
--> ( 1 ) . تثبت الامامه ، الهادى ، يحيى بن حسين يمنى ، ص 17 ؛ الامامة والسياسه ، ابنقتيبه ، ج 1 ، صص 15 - 18 ؛ الاحتجاج ، طبرسى ، ج 1 ، صص 95 و 96 ؛ الغدير ، امينى ، ج 5 ، ص 371 . ( 2 ) . براى آگاهى از تفصيل اين مناطرهها ر . ك : مواقف الشيعه ، على احمدى ميانجى ؛ مع السلفيه ، سيد مهدى روحانى ؛ مناظرات فى الامامه ، سيد مهدى روحانى ؛ مناظرات فى العقائد و الاحكام ، عبدالله حسن .