محمد غفورى
25
نقش شيعه در تاريخ نگارى اسلامى ( فارسى )
تشيع اعتقادى « تشيع » در لغت به معناى تبعيت خالصانه و ولايتمدارانه بر پايه دين است « 1 » و شيعه در مفهوم خاص آن ، به كسانى اطلاق مىشود كه به شكلى ويژه هوادار على ( ع ) ، و به امامت و خلافت بلافصل او با وصيت و نص جلى يا خفى از جانب خدا و رسولش معتقدند . همچنين آنان عقيده دارند كه امام ، عالمترين فرد زمان است و بايد از ارتكاب گناهان صغيره و كبيره ، معصوم باشد . آنان امامت را ركنى از اركان دين مىدانند كه بر نبى اعظم ( ص ) جايز نيست از انتخاب امام پس از خود غفلت ورزد يا تعيين آن را به عموم تفويض كند . « 2 » همچنين عقيده دارند كه امامت و خلافت از اولاد على ( ع ) خارج نمىشود و اگر خارج شود ، يا با ظلم است ، يا تقيه از سوى آنان . « 3 » پيدايش شيعه اعتقادى پيدايش شيعه نيز از مسايلى است كه درباره آن اجماعى وجود ندارد و فرقهشناسان و ديگر دانشمندان مسلمان و حتى مستشرقان ، ديدگاههاى
--> ( 1 ) . الصلة بين التصوف والتشيع ، كامل مصطفى شيبى ، ص 19 . ( 2 ) . تنزيه الانبياء ، سيد مرتضى ، ص 183 ؛ رساله امامت ، خواجه نصيرالدين طوسى ، صص 13 - 25 ؛ كتاب الالفين ، حسن بن يوسف بن مطهر حلى ، صص 45 - 67 ؛ رساله سعديه ، علامه حلى ، صص 137 - 142 ؛ الامامه ، ميلانى ، ص 43 ، المرصد الرابع . همچنين ر . ك : تاريخ مختصر الدول ، غريغوريوس ملطى ابنعبرى ، ص 97 . ( 3 ) . الملل والنحل ، عبدالكريم شهرستانى ، ج 1 ، ص 131 ؛ صبح الاعشى ، قلقشندى ، ج 13 ، ص 229 ؛ طرائف المقال ، سيد على اصغر جابلقى ، ج 2 ، ص 231 : زيديه و گاهى كيسانيه چنين عقيدهاى ندارند .